روش تحقیق و علوم انسانی به عنوان رویکردی علمی برای شناخت و تحلیل پدیدههای انسانی و اجتماعی، از مجموعهای از اصول، روشها و فنون بهره میگیرد که هدف آن دستیابی به دانش معتبر و قابل اتکاست. این حوزه با استفاده از ابزارهای مختلف و چارچوبهای نظری، تلاش میکند مفاهیم، روابط و ساختارهای موجود در رفتارها، باورها و تعاملات انسانی را شناسایی و تبیین کند.
عدهای عقل را به وسیله استدلال بهعنوان ابزار اصلی شناخت میدانند و پیش از رنسانس، این دیدگاه تحت عنوان عقلگرایی سنتی بر تفکر علمی غالب بوده است. در این رویکرد، روش قیاسی مبنای کار است؛ یعنی حرکت از کلیات به جزئیات برای اثبات یا رد فرضیهها.
در مقابل، تفکر تجربی که پس از دوران مدرن گسترش یافت، بر روش استقرایی تکیه دارد؛ یعنی حرکت از مشاهدات جزئی و واقعی به سمت قوانین و نظریههای کلی. این تفاوت رویکردها، بنیان دو جریان اصلی در فلسفه علم را شکل داده و بر شیوههای پژوهش در علوم انسانی نیز اثر گذاشته است.
عقل به عنوان ابزار شناخت، در کنار تجربه حسی، درک ما را از جهان کامل میکند. علم به طور کلی به دو دسته علم حضوری و علم حصولی تقسیم میشود؛ علم حصولی همان دانشی است که بر اساس مفاهیم و با واسطه ذهنی از واقعیت خارجی به دست میآید.

دیدگاههای شناختی تلاش میکنند فرآیند پردازش اطلاعات در ذهن انسان را تبیین کنند، در حالی که تجربهگرایی بر مشاهده و آزمون به عنوان منبع اصلی شناخت تأکید دارد. هر یک از این دیدگاهها نقاط قوت و محدودیتهای خاص خود را دارند و ترکیب آنها میتواند مبنای روششناسی جامعتری در علوم انسانی فراهم کند.
دیدگاه عقلگرایی سابقهای طولانی دارد و ریشههای آن به دوران فیلسوفان یونانی مانند افلاطون و ارسطو بازمیگردد. در کنار آن، دیدگاههای استنباطی و ساختاری نیز در تحلیل پدیدههای اجتماعی و انسانی بهکار گرفته شدهاند.
نظریهپردازانی مانند توماس کوهن با مفهوم انقلاب علمی نشان دادند که تحول در علوم نه صرفاً بهصورت تدریجی، بلکه گاه به شکل تغییرات پارادایمی رخ میدهد. در علوم انسانی نیز هرمنوتیک بهعنوان روشی برای تفسیر متون و معانی، جایگاه مهمی دارد و برداشتهای متعددی از آن ارائه شده است.
نوع فایل: پاورپوینت – 303 اسلاید
فهرست مطالب:
- روش تحقیق و علوم انسانی
- فصل اول
- عدهای عقل را به وسیله استدلال
- تا قبل از رنسانس عقلگرایی سنتی
- در تفکر عقلگرایان، روش قیاسی مبنای کار است
- در تفکر تجربی، روش استقرایی مبنی
- عقل به عنوان ابزار شناخت
- علم به طور کلی به دو قسم تقسیم میشود
- علم حصولی یعنی علمی که بر اساس مفهوم و واقعیت خارجی و با واسطه
- دیدگاههای شناختی
- دیدگاه تجربهگرایی
- از آنجا که بعدا انتقاداتی بر این مکتب فلسفی وارد گردید
- این دیدگاه معتقد است شناختی اعتبار دارد
- دیدگاه عقلگرایی
- سابقه این دیدگاه به دوره یونانیها
- دیدگاه استنباطی
- دیدگاه ساختاری
- توماس کوهن یک فیزیکدان است
- از نظر او کوهن انقلاب علمی
- دیدگاه هرمنوتیک
- از هرمنوتیک برداشتهای متعددی ارائه شده است
- مفهوم و فلسفه تحقیق علمی
- به علاوه در این تحقیقات نتایج حاصل
- این تحقیقات مشخصات کلی مخصوص
- تحقیق علمی عبارت است از تلاش
- فلسفه تحقیق علمی
- نیاز فطری انسان
- پاسخگویی به نیازهای حیاتی
- حجم معارف بشر ترکیبی از معارف گوناگون
- هدف تحقیق علمی
- معلومات و قضایای کلی علمی عمدتا عبارتند از
- مدلها که منعکس کننده روابط نظامیافته
- نظریههایی که ماهیتی کلی و تعمیمیافته دارند
- در شکلی واقعیتر و عملیاتی میتوان هدف
- هدف از آموزش روش تحقیق علمی
- ویژگیها و قواعد تحقیق علمی
- تخصصطلبی
- کار تحقیق باید به نتیجهای منتهی شود
- پیشنیازهای تحقیق علمی
- جایگاه آمار در تحقیقات علمی و مراحل انجام دادن آن
- مراحل کاربرد آمار در تحقیق
- جایگاه رایانه در تحقیقات علمی و مراحل انجام آن
- تعریف علم
- به علم در مفهوم کلی و عام آن (knowledge) اطلاق میشود
- انیشتین در تعریف علم میگوید:
- طبقهبندی علوم
- اگوست کنت به صورت دیگری علوم را
- آمپر نیز در طبقهبندی دیگری علوم را به دو
- هربرت اسپنسر علوم بشری را
- ملویل دیویی دانش بشری را
- قلمرو و حیطه های شناختی و معرفتی
- علوم انسانی
- گروه دوم شامل معلوماتی است
- گاه از این معلومات به علوم اجتماعی
- تعریف نظریه
- نظریهها را به طور کلی
- نظریه های تجویزی
- درباره جایگاه نظریه در تحقیقات علمی
- عدهای دیگر برعکس
- ترکیب این دو نگرش با یکدیگر
- ساموئلسون در تعریف نظریه
- همچنین گفته اند
- یک نظریه علمی دارای ویژگیهای زیر است
- قدرت پیشبینی و آیندهنگری
- مفاهیم و قضایای نظری از مصادیق
- تعریف قانون علمی
- برای قانون علمی مشخصاتی بیان کرده اند
- رابطه علم با فلسفه و ایدئولوژی
- تعریف استدلال و انواع آن
- استدلال قیاسی
- استدلال استقرایی
- تمثیل، تمثیل عبارت است از مشابهت
- انواع متغیر
- انواع متغیرها بر اساس ارزش
- انواع متغیر ها بر اساس رابطه
- انواع متغیرها بر اساس نقش
- متغیرهای دو یا چند ارزشی
- تعریف عملیاتی و معرف
- در غیر این صورت امکان سنجش و اندازه گیری
- شرط دوم این است که معیارهای اندازه گیری
- یعنی محقق بعد از انجام دادن
- فرایند تحقیق علمی
- مرحله اول انتخاب، تحلیل و تبیین مسئله تحقیق
- تحقیقات علمی بر اساس هدف
- پاره ای از مشخصات تحقیقات پایه
- تحقیقات کاربردی
- به نوعی از تحقیقات کاربردی
- از مشخصات تحقیقات کاربردی
- تحقیقات عملی
- تحقیقات عملی بر اساس ماهیت و روش
- در تحقیقات تاریخی مهم ترین مشکل
- منابع دست اول
- منابع دست چندم
- تعدادی از منابع تحقیق تاریخی
- نقد اسناد
- محقق تاریخی باید سند را
- نقد درونی
- تحقیقات توصیفی
- ویژگی ها و صفات آن را مطالعه
- به طور کلی تحقیقات توصیفی
- تحقیق توصیفی زمینه یاب یا پهناگر
- تحقیقات توصیفی زمینه یاب
- تحقیق توصیفی موردی یا ژرفانگر
- تحقیقات مردم شناسی
- تحقیق توصیفی تحلیل و محتوا
- در واقع، قلمرو این تحقیق را متن های
- تحقیقات همبستگی یا همخوانی
- اساسا همبستگی ها به دو شکل وجود دارند
- همبستگی منفی
- برای اندازه گیری ضریب همبستگی
- نمونه هایی از تحقیقات همبستگی
- تحقیقات علی
- در این جا محقق در متغیرها
- تحقیقات علی معمولا از نوع کاربردی
- تحقیقات تجربی
- این تحقیقات بر اساس وجه مشخصه
- تحقیقات تجربی در حوزه علوم انسانی
- این تحقیقات در حوزه علوم انسانی
- شرایط ضروری یک تحقیق تجربی
- اعتبار تحقیق آزمایشی
- تغییر در روش ها و وسایل اندازه گیری
- برای کاهش اثر متغیرهای مزاحم
- اعتبار بیرونی
- روش ها و طرح های اجرای تحقیق
- آزمایش با استفاده از دو گروه (شاهد)
- آزمایش با استفاده از چند گروه
- آزمایش با استفاده از روش تکرار آزمون
- فصل سوم
- رکن اصلی هر تحقیق علمی
- موضوع تحقیق برای محقق
- هر مسئله تحقیقاتی مناسب دارای
- مطالعه ادبیات و سوابق مسئله تحقیق
- به طور کلی مطالعه ادبیات نظری
- بر اساس آگاهی از معلومات به دست
- از روش کار دیگران آگاهی خواهد
- مطالعه ادبیات و سوابق مسئله به محقق کمک
- تجارب گذشته و شناسایی متغیرها و
- مطالعه درباره مسئله و تنظیم و تدوین
- روش دستیابی به منابع و فهرست برداری از آن ها
- استفاده از مجموعه مقالات
- سیستم شبکه اینترنت
- نحوه بیان مسئله تحقیق و نگارش آن
- از کاربرد اصطلاحات و واژگان
- روش نگارش و ارزیابی مسئله تحقیق
- ابعاد ویژگیها و صفات و حدود مسئله
- فصل چهارم
- مفهوم و تعریف فرضیه
- نقش فرضیه در تحقیق علمی
- انواع فرضیه در تحقیقات همبستگی
- فرضیه تحقیق از وجود رابطه یا اثر و یا تفاوت بین متغیرها
- فرضیه صفر که به فرضیه آماری
- مثال های زیر انواع فرضیه های مزبور را
- فرضیه تحقیق بدون جهت، در تحقیق مورد نظر
- فرضیه صفر در تحقیق مورد نظر:
- ویژگی های یک فرضیه خوب
- فرضیه باید شفاف
- فرضیه باید به مطالعه و پژوهش جهت بدهد
- فرضیه با توجه به چهارچوب نظری تحقیق
- فصل پنجم
- تحقیق علمی با هدف شناخت یک پدیده
- جامعه آماری عبارت است از کلیه
- انواع نمونه و روش انتخاب آن
- نمونه های احتمالی
- نمونه گیری احتمالی طبقه بندی شده
- نمونه گیری خوشه ای به دو گروه تقسیم
- سایر نمونه گیری ها
- این نمونه ها بر اساس رعایت اصل شانس برابر
- در تحقیق علی و آزمایشی حداقل حجم
- به هنگام بر آورد حجم نمونه برای صفات و متغیرهای
- فصل ششم
- ابزار سنجش و گردآوری اطلاعات
- در تعریف ابزار اندازه گیری
- طبقه بندی ابزار اندزه گیری و گرد آوری اطلاعات
- در واقع می توان گفت که این ابزارها
- روش های نمره گذاری به دقت مشخص شده
- ابزارهای محقق ساخته در غیاب
- انواع ابزارهای گردآوری اطلاعات عبارتند از
- نقشه گنگ و کروکی
- ابزارها و مقیاس های اندازه گیری
- مقیاسهای اسمی
- مقیاسهای ترتیبی
- مقیاسهای فاصله ای
- مقیاس های نسبی
- طیف ها
- طیف بوگاردوس
- طیف لیکرت
- طیف گاتمن
- روایی و پایایی ابزار سنجش
- روایی ابزار سنجش
- پایایی ابزار سنجش
- عوامل زیر معمولا بر پایایی و روایی
- محققان برای اطمینان از روایی و پایایی ابزار
- استفاده از روش مقایسه با معیار در
- فصل هفتم
- روش های گردآوری اطلاعات
- برای حفظ اعتبار اطلاعات و داده های
- روش های گردآوری اطلاعات را به طور
- روشهای میدانی که از شهرت بیشتری برخوردارند
- در روش پرسشنامه ای عوامل و عناصر متعددی
- سئوالات بسته نیز خود به انواعی تقسیم می شوند
- روابط
- برنامه ریزی و اجرای پرسشنامه
- محاسن پرسشنامه
- افراد زیادتری را میتواند مورد پرسش قرار دهد
- معایب پرسشنامه
- احتمال عدم درک مفاهیم و محتوای سئوالات
- روش مصاحبه
- مصاحبه گر در جریان مصاحبه باید به نکات زیر توجه
- مصاحبه شونده باید از روش ثبت و ضبط داده ها مطلع باشد
- محیط مناسب و فضای صمیمانه بین مصاحبه گر
- ابزار ثبت اطلاعات مصاحبه
- ابزار محقق ساخته یا غیر استاندارد
- انواع روش های مصاحبه
- مصاحبه نامنظم
- محاسن روش مصاحبه
- تماس های شخصی که بین مصاحبه
- معایب روش مصاحبه
- قابلیت تعبیر و تفسیر اطلاعات به ویژه
- روش مشاهده
- ابزار مشاهده
- طرح های مشاهده کنترل نشده
قیمت: 199/500 تومان
مفهوم و فلسفه تحقیق علمی بیانگر نیاز فطری انسان به دانستن و پاسخگویی به نیازهای حیاتی اوست. هدف تحقیق علمی گسترش مرزهای دانش، ایجاد مدلها و نظریههای کلی و تعمیمیافته، و ارائه راهکارهای عملی برای حل مسائل است. آموزش روش تحقیق علمی به پژوهشگران کمک میکند تا ضمن رعایت ویژگیها و قواعد پژوهش، به نتایجی معتبر و قابل استفاده دست یابند. برای این منظور، تخصصطلبی و استفاده از ابزارهای مناسب، نقش مهمی ایفا میکند.
مطالب مرتبط
- دانلود ppt پاورپوینت اصول روش تحقیق در علوم انسانی در 208 اسلاید
- دانلود پاورپوینت کاربرد کامپیوتر در علوم انسانی کمیاب ppt در 190 اسلاید
- دانلود پاورپوینت ارتباطات انسانی (اصول مذاکره) در 119 اسلاید
- دانلود ppt پاورپوینت مبانی روش تحقیق در علوم انسانی در 278 اسلاید
تعریف علم، طبقهبندی آن و شناخت قلمرو علوم انسانی از مراحل پایه در فهم روش تحقیق است. علوم انسانی شامل مجموعهای از معارف مرتبط با رفتارها، باورها، نهادها و ساختارهای اجتماعی انسانهاست و گاه با عنوان علوم اجتماعی نیز شناخته میشود.
نظریهها در این حوزه میتوانند توصیفی، تبیینی یا تجویزی باشند و جایگاه آنها در تحقیقات علمی بهگونهای است که هم به تولید دانش و هم به پیشبینی و هدایت رفتارها کمک میکنند. ویژگیهای نظریه علمی مانند قدرت پیشبینی و اتکاپذیری، آن را از فرضیه و قانون علمی متمایز میسازد.
در فرآیند تحقیق علمی، مراحل مختلفی طی میشود که از انتخاب و تحلیل مسئله تحقیق آغاز و با تدوین فرضیه، طراحی روش، جمعآوری دادهها، تحلیل آماری و نتیجهگیری ادامه مییابد.
در این مسیر، انواع روشهای تحقیق مانند تحقیقات تاریخی، توصیفی، همبستگی، علی و تجربی به کار گرفته میشوند. هر یک از این روشها بسته به ماهیت مسئله و اهداف پژوهش، ابزارها و فنون خاص خود را دارند.
ابزارهای گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه، مصاحبه، مشاهده و آزمونهای استاندارد است. روایی و پایایی این ابزارها باید بهطور دقیق سنجیده شود تا دادههای بهدست آمده معتبر باشند.
روشهای میدانی و کتابخانهای هر یک مزایا و محدودیتهایی دارند و انتخاب آنها بر اساس شرایط تحقیق انجام میگیرد. استفاده از آمار و نرمافزارهای رایانهای در تحلیل دادهها، سرعت و دقت پژوهش را افزایش میدهد.
در نهایت، روش تحقیق و علوم انسانی ترکیبی از مبانی فلسفی، چارچوبهای نظری، و فنون عملی است که با هدف کشف حقیقت و ارائه راهحلهای علمی برای مسائل انسانی بهکار میرود. موفقیت در این مسیر مستلزم آشنایی عمیق با نظریهها، رعایت اصول علمی، و بهکارگیری ابزارهای مناسب است تا نتایج تحقیق هم از نظر علمی معتبر و هم از نظر عملی کاربردی باشد.