آسیب به خود، رفتاری پیچیده و چندوجهی است که در اشکال مختلفی بروز میکند. این رفتار، اغلب به عنوان راهی برای مقابله با احساسات دشوار و غیرقابل تحمل تجربه میشود و درک عمیق آن نیازمند بررسی جنبههای مختلف است. خودزنی، یکی از مصادیق آسیب به خود، میتواند به صورتهای گوناگونی مانند بریدن، سوزاندن، ضربه زدن به خود و یا کندن پوست ظاهر شود. این رفتارها گرچه ممکن است در نگاه اول خودتخریبگر به نظر برسند، اما اغلب به عنوان مکانیسمی برای تنظیم هیجانات و کاهش درد عاطفی عمل میکنند.
انواع مختلفی از خودزنی وجود دارد که هر کدام با ویژگیها و انگیزههای خاصی همراه هستند. خودزنی کلیشهای (Stereotyped self injury) معمولاً در افراد مبتلا به اختلالات رشدی دیده میشود و شامل رفتارهای تکراری و هدفمند مانند کوبیدن سر یا گاز گرفتن دست است.
خودزنی شدید (Major self injury) به آسیبهای جدی و خطرناکی اشاره دارد که به طور بالقوه میتوانند منجر به مرگ شوند. خودزنی اجباری (Compulsive self injury) رفتاری تکراری و وسواسی است که فرد احساس میکند مجبور به انجام آن است، در حالی که خودزنی تکانشی (Impulsive self injury) بدون برنامه ریزی قبلی و در واکنش به احساسات ناگهانی رخ میدهد.
تمایز بین خودکشی و خودزنی (Suicide versus self injury) از اهمیت بالایی برخوردار است. در حالی که خودکشی با هدف پایان دادن به زندگی انجام میشود، خودزنی اغلب به عنوان راهی برای زنده ماندن و مقابله با درد عاطفی مورد استفاده قرار میگیرد.
هدف از خودزنی معمولاً کاهش تنش، ابراز خشم، احساس زنده بودن یا تنبیه خود است. روشهای خودزنی نیز متنوع هستند و میتوانند شامل بریدن، سوزاندن، ضربه زدن، مسموم کردن و یا سایر رفتارهای آسیبزا باشند. نتیجه این رفتارها ممکن است شامل تسکین موقت، احساس کنترل، افزایش آگاهی حسی و یا تجربه یک احساس قوی باشد.
متاسفانه، شیوع خودزنی در حال افزایش است و در میان نوجوانان و جوانان به یک نگرانی جدی تبدیل شده است. عوامل متعددی با افزایش شیوع این رفتار مرتبط هستند که از جمله آنها میتوان به فشارهای اجتماعی، مشکلات خانوادگی، تجارب آسیبزا، اختلالات روانی و دسترسی به اطلاعات آنلاین اشاره کرد.
الگوهای نوظهور خودزنی نیز در حال ظهور هستند و با موارد کلاسیک تفاوتهایی دارند. برای مثال، استفاده از رسانههای اجتماعی برای به اشتراک گذاشتن تجارب خودزنی و الگوبرداری از دیگران به یک پدیده رایج تبدیل شده است.
نوع فایل: پاورپوینت – 68 اسلاید
فهرست مطالب:
- آسیب به خود (Self-injury)
- خودزنی
- انواع خودزنی
- خودزنی کلیشه ای (Stereotyped self injury)
- خودزنی شدید (Major self injury)
- خودزنی اجباری (Compulsive self injury)
- خودزنی تکانشی (Impulsive self injury)
- خودکشی در برابر خودزنی (Suicide versus self injury)
- سخنی در باب شیوع خودزنی
- برخی عوامل مرتبط با افزایش شیوع
- الگوهای نوظهور خودزنی و مقایسه با موارد کلاسیک
- ارزیابی (Assessment)
- پرسشنامه ارزیابی اقدام به خودزنی
- نکاتی درباره وقایع حین خودزنی
- نکاتی درباره وقایع قبل از خودزنی
- شرایط محیطی
- شرایط هیجانی و عاطفی
- شرایط بیولوژیک
- نکاتی درباره وقایع بعد از خودزنی
- به موارد زیر دقت کنید
- جریان مرکزی چند باور رایج و مطرح درباره رفتارهای پرخطر
- زمینه سازهای آسیب به خود
- وقایع تاریخی خانوادگی
- محیط بی ارزش ساز
- عوامل بیولوژیک: اختلال سروتونین
- عوامل بیولوژیک: اختلال سیستم افیونی درونی مغز
- نظریه فرایند حریف (Opponent Process Theory)
- تهدید طرحواره ای
- مکانیسم دو مرحله ای رفتار آسیب گونه
- مداخله و درمان
- کلیات برخورد با آسیب به خود
- ارزیابی صحیح
- قرارداد درمانی
- نمونه چارت پایش
- نمونه ای از یک قرارداد درمانی
- نمونه ای از یک قرارداد ایمنی درمانی
- جایگزینی منفی (Negative replacement therapy)
- مداخلات شناختی
- رسانه و رفتارهای پرخطر
- سابقه آزار و ترومای دوران کودکی
- اعتماد به نفس
- نظریات ناتانیل براندن (Nathanial Branden 1969)
- مکتب کالیفرنیا
- نکاتی برای تامل
- جنبه اعتیادی آسیب به خود (SE)
قیمت: 55/500 تومان
ارزیابی (Assessment) دقیق و جامع برای درک و درمان خودزنی ضروری است. پرسشنامههای ارزیابی اقدام به خودزنی میتوانند به شناسایی افراد در معرض خطر و ارزیابی شدت و فراوانی رفتارهای خودزنی کمک کنند. در طول ارزیابی، توجه به نکاتی درباره وقایع حین خودزنی، مانند احساسات، افکار و رفتارهای فرد در آن لحظه، اهمیت دارد. همچنین، بررسی وقایع قبل از خودزنی، از جمله شرایط محیطی، شرایط هیجانی و عاطفی و شرایط بیولوژیک، میتواند به شناسایی عوامل محرک و زمینه ساز کمک کند. توجه به نکاتی درباره وقایع بعد از خودزنی نیز میتواند به درک پیامدهای این رفتار و شناسایی نیازهای فرد کمک کند.
مطالب مرتبط
- دانلود ppt پاورپوینت مهارت خودآگاهی در 79 اسلاید
- دانلود ppt پاورپوینت خودآگاهی در 68 اسلاید
در بررسی رفتارهای پرخطر، باید به باورهای رایج و مطرح درباره این رفتارها توجه کرد. برخی از این باورها ممکن است نادرست و گمراه کننده باشند و مانع از دریافت کمک مناسب شوند. زمینه سازهای آسیب به خود نیز نقش مهمی در بروز این رفتار ایفا میکنند.
وقایع تاریخی خانوادگی، مانند سوء استفاده، غفلت و یا خشونت، میتوانند خطر خودزنی را افزایش دهند. محیط بی ارزش ساز، محیطی است که در آن احساسات و نیازهای فرد نادیده گرفته میشوند و فرد احساس میکند که ارزشمند نیست. عوامل بیولوژیک، مانند اختلال سروتونین و اختلال سیستم افیونی درونی مغز، نیز میتوانند در بروز خودزنی نقش داشته باشند.
نظریه فرایند حریف (Opponent Process Theory) بیان میکند که بدن به طور طبیعی به دنبال حفظ تعادل است و در واکنش به یک تجربه ناخوشایند، یک فرایند مخالف را فعال میکند.
تهدید طرحوارهای، فعال شدن طرحوارههای منفی در اثر یک رویداد استرسزا است که میتواند منجر به خودزنی شود. در نهایت، مکانیسم دو مرحلهای رفتار آسیب گونه بیان میکند که خودزنی در ابتدا به عنوان یک راهکار مقابلهای آموخته میشود و سپس به یک عادت تبدیل میشود.
مداخله و درمان آسیب به خود نیازمند یک رویکرد جامع و چند جانبه است. کلیات برخورد با آسیب به خود شامل ایجاد یک رابطه امن و حمایتی با فرد، ارزیابی صحیح و دقیق، و تدوین یک برنامه درمانی مناسب است. قرارداد درمانی، توافقی بین درمانگر و فرد است که در آن اهداف درمانی، روشهای درمانی و مسئولیتهای هر دو طرف مشخص میشود. نمونه چارت پایش میتواند به فرد کمک کند تا الگوهای خودزنی خود را شناسایی کند و عوامل محرک و زمینه ساز را ثبت کند.
نمونهای از یک قرارداد درمانی میتواند شامل توافق بر سر عدم خودزنی، شرکت در جلسات درمانی و استفاده از راهکارهای مقابلهای سالم باشد. نمونهای از یک قرارداد ایمنی درمانی میتواند شامل شناسایی افراد و مکانهای امن، ایجاد یک لیست از فعالیتهای لذت بخش و توسعه یک برنامه اضطراری برای مواقع بحرانی باشد. جایگزینی منفی (Negative replacement therapy) یک روش درمانی است که در آن فرد یاد میگیرد رفتارهای خودزنی خود را با رفتارهای سالمتر جایگزین کند.
مداخلات شناختی میتوانند به فرد کمک کنند تا افکار و باورهای منفی خود را شناسایی کند و آنها را با افکار مثبت و سازنده جایگزین کند. رسانه و رفتارهای پرخطر نیز با یکدیگر مرتبط هستند و قرار گرفتن در معرض محتوای خودزنی در رسانهها میتواند خطر تقلید و الگوبرداری را افزایش دهد.
سابقه آزار و ترومای دوران کودکی نیز یک عامل خطر مهم برای خودزنی است. تجارب آسیبزا میتوانند منجر به مشکلات عاطفی و رفتاری متعددی شوند که خطر خودزنی را افزایش میدهند. اعتماد به نفس نیز نقش مهمی در پیشگیری از خودزنی ایفا میکند.
ناتانیل براندن (Nathanial Branden) در سال 1969 نظریاتی در مورد اعتماد به نفس ارائه داد که میتوانند در درمان خودزنی مورد استفاده قرار گیرند. مکتب کالیفرنیا نیز رویکردی انسانگرایانه به درمان ارائه میدهد که بر اهمیت خودآگاهی، پذیرش و رشد شخصی تاکید دارد.
در نهایت، نکاتی برای تامل در مورد خودزنی وجود دارد. خودزنی یک رفتار پیچیده است که دلایل متعددی میتواند داشته باشد و جنبه اعتیادی آسیب به خود (SE) نباید نادیده گرفته شود. این رفتار میتواند به یک چرخه معیوب تبدیل شود که در آن فرد برای کاهش درد عاطفی به خودزنی روی میآورد و سپس به دلیل پیامدهای منفی این رفتار، احساس گناه و شرم میکند و دوباره به خودزنی روی میآورد. درک این جنبه اعتیادی میتواند به توسعه راهکارهای درمانی موثرتر کمک کند.