دانلود ppt پاورپوینت ارگونومی فیزیکی در محیط کار کمیاب و عالی

مقدمه‌ای بر ارگونومی، اهمیت ویژه‌ای در بهبود کیفیت زندگی کاری دارد و در این میان، ارگونومی فیزیکی در محیط کار نقشی محوری ایفا می‌کند. این حوزه به بررسی تعاملات فیزیکی انسان با محیط کاری‌اش می‌پردازد تا سلامت و بهره‌وری را افزایش دهد. برای دستیابی به این اهداف، ده اصل بنیادین ارگونومی فیزیکی تدوین شده‌اند که راهنمای طراحی و بهینه‌سازی فضاهای کاری هستند.

برای کاهش این فشارها، حفظ انحنای طبیعی کمری از اهمیت بالایی برخوردار است که استفاده از پشتیبانی‌های مناسب یا زیرپایی می‌تواند در این زمینه کمک‌کننده باشد. زیرپایی مناسب به قرارگیری صحیح پاها و توزیع وزن کمک می‌کند.

پیامدهای وضعیت C شکل در ناحیه کمری، شامل افزایش فشار بر دیسک‌ها و بروز کمردرد مزمن است که باید از آن به شدت پرهیز شود.

درک بصری وضعیت‌های صحیح و غلط بدن از طریق نمونه‌های تصویری، کمک شایانی به آموزش کارگران می‌کند. این تصاویر تفاوت میان حالت‌های ارگونومیک و غیر ارگونومیک را به وضوح نشان می‌دهند. مشاهده نمونه‌های وضعیت نامناسب بدن (پوسچر بد) می‌تواند آگاهی افراد را نسبت به عادت‌های نادرست خود افزایش دهد و آن‌ها را ترغیب به اصلاح کند.

خم‌شدن بیش از حد و اتخاذ وضعیت V معکوس، به‌ویژه در هنگام بلند کردن اجسام یا کارهای روی زمین، تاثیر مخربی بر ناحیه کمر دارد. این حالت‌ها فشار شدیدی به ستون فقرات وارد می‌کنند. برای کاهش خم‌شدن و فشار کمری، می‌توان از تجهیزات کمکی مانند میزهای قابل تنظیم ارتفاع یا ابزارهای بلندکننده استفاده کرد که بار فیزیکی را به حداقل می‌رسانند.

علاوه بر ستون فقرات، قرار گرفتن صحیح گردن و حفظ انحنای S شکل طبیعی آن در جلوگیری از دردهای گردنی و شانه حیاتی است. صفحه نمایش باید در ارتفاع مناسبی قرار گیرد تا گردن در حالت خنثی باشد. حفظ وضعیت مناسب آرنج‌ها (نزدیک به بدن با زاویه ۹۰ تا ۱۰۰ درجه) و شانه‌ها (پایین و ریلکس) نیز برای جلوگیری از فشار و خستگی در این نواحی ضروری است.

تنظیم صحیح ایستگاه کاری، به‌ویژه ارتفاع میز و صندلی، می‌تواند به طور چشمگیری فشار وارده بر شانه‌ها را کاهش دهد. این تنظیمات باید متناسب با قد و ابعاد بدنی هر فرد صورت گیرد. همچنین، حفظ وضعیت طبیعی مچ دست، بدون خم‌شدن به سمت بالا، پایین یا کناره‌ها، برای پیشگیری از سندروم تونل کارپال و سایر آسیب‌های مربوط به مچ ضروری است.

هنگام کار با ماوس، استفاده از زیر دستی مناسب می‌تواند به حفظ وضعیت طبیعی مچ دست کمک کند و از خم‌شدن آن به سمت بالا جلوگیری نماید. این ابزار کوچک تاثیر بزرگی در ارگونومی دارد. در هنگام رانندگی، بهترین وضعیت دست و مچ، قرارگیری راحت بر روی فرمان و حفظ یک خط مستقیم با ساعد است. همچنین، در کار با ابزار دستی، عدم خم‌کردن مچ از آسیب‌های احتمالی جلوگیری می‌کند.

اصل دوم ارگونومی بر جلوگیری از اعمال نیروی بیش از اندازه تاکید دارد. کارهای نیازمند نیروی زیاد، از بلند کردن اجسام سنگین تا فشردن مکرر دکمه‌های سفت، می‌توانند به سیستم اسکلتی عضلانی آسیب بزنند.

شناسایی نقاط بدن در معرض اعمال نیروی زیاد و نمونه‌هایی از ایستگاه‌های کاری فشارزا، گام نخست در طراحی مجدد آن‌ها برای کاهش آسیب است. اصل سوم نیز بر قرار دادن همه چیز در محدوده دسترسی آسان تاکید دارد.

برای طراحی یک ایستگاه کاری ارگونومیک، تعیین فاصله دسترسی ایده‌آل برای ابزار و مواد ضروری است. هر آنچه مورد نیاز کارگر است باید بدون کشش یا خم‌شدن بیش از حد، در دسترس او باشد.

مشکلات ناشی از دسترسی نامناسب به اجزای کار، شامل حرکات تکراری و کشش‌های غیرضروری است. می‌توان با تغییر سطح کار یا شیب‌دار کردن جعبه‌ها، فاصله دسترسی را بهبود بخشید و کارایی را افزایش داد.

اصل چهارم ارگونومی به اهمیت کار در ارتفاع مناسب می‌پردازد. این قاعده شامل تنظیم سطح کار به‌گونه‌ای است که آرنج‌ها در ارتفاعی راحت و خنثی قرار گیرند، چه برای کارهای نشسته و چه ایستاده.

استفاده از زیرپایی می‌تواند به تنظیم ارتفاع کار برای افراد با قدهای متفاوت کمک کند. اصل پنجم نیز به کاهش حرکات بیش از اندازه توجه دارد که می‌توان با استفاده از ابزار برقی، حرکات تکراری را به طور قابل توجهی کاهش داد.

حذف حرکات تکراری، به‌ویژه در ناحیه کمری، و از بین بردن اختلاف ارتفاع سطح کار، می‌تواند به کاهش بار روی بدن کمک شایانی کند. این اقدامات طراحی ساده‌ای هستند که نتایج بزرگی دارند.

اصل ششم، به حداقل رساندن خستگی و بار استاتیک را هدف قرار می‌دهد. نمونه بار استاتیک در نگهداری قطعات و ابزار برای مدت طولانی، باعث خستگی زودرس عضلات می‌شود و باید از آن اجتناب کرد.

برای کاهش خستگی، لازم است کارهای استاتیک از طراحی شغل حذف شوند یا به حداقل برسند. به عنوان مثال، نگهداری ابزار بالای سر برای مدت طولانی منجر به خستگی شدید شانه‌ها می‌شود.

ایستادن طولانی‌مدت نیز یکی از عوامل خستگی استاتیک است که با استفاده از زیرپایی برای پاها و تغییر وضعیت منظم می‌توان آن را کاهش داد. اصل هفتم بر به حداقل رساندن نقاط فشار تمرکز دارد.

نقاط پرفشار مانند دسته‌های سخت ابزار دستی، تماس ساعد و دست با لبه‌های تیز میز کار، یا فشار پشت زانو در وضعیت نشسته، همگی به مرور زمان باعث ناراحتی و آسیب می‌شوند. نقاط پرفشار کف و پاشنه پا بر روی سطوح سخت نیز نیازمند توجه است.

اصل هشتم بر برداشتن موانع و تأمین فضای کافی، از جمله طراحی فضای مناسب برای سر، زانو و پاها، تاکید دارد. اصل نهم نیز اهمیت حرکت، ورزش و کشش در ارگونومی فیزیکی در محیط کار را برجسته می‌سازد.

ارزیابی متناوب بار عضلانی و ضربان قلب، همراه با انجام ورزش و حرکات کششی قبل از کارهای سنگین، به حفظ آمادگی جسمانی کمک می‌کند. تغییر وضعیت منظم در کارهای ایستا، چه نشسته و چه ایستاده، از تجمع خستگی جلوگیری می‌کند.

در نهایت، اصل دهم بر حفظ شرایط آسایش‌بخش محیطی، شامل روشنایی مناسب، شرایط جوی مطبوع و کاهش ارتعاشات تاکید دارد. این عوامل همگی در جلوگیری از سیر خستگی تا افت عملکرد و آسیب نقش دارند و پایه و اساس یک رویکرد جامع به ارگونومی فیزیکی در محیط کار را تشکیل می‌دهند. قدردانی و خاتمه این کارگاه آموزشی، یادآور اهمیت تداوم توجه به این اصول حیاتی است.