دانلود ppt پاورپوینت مدیریت سیلاب دشت کمیاب و عالی

تعریف دقیق و اصولی مدیریت سیلاب دشت از مباحث اساسی در حوزه منابع آب و محیط زیست است که نیازمند توجه ویژه است. این رویکرد جامع به دنبال کاهش خسارات ناشی از طغیان آب و حفظ اکوسیستم‌های مرتبط با دشت‌های سیلابی است.

سیل‌های ناگهانی (Flash flooding) نیز با سرعت بالا و دوره بازگشت کوتاه‌تر، اغلب به دلیل بارش‌های شدید محلی رخ می‌دهند.

فرسایش سواحل رودخانه (Riverine erosion) یکی از نتایج مستقیم تغییر الگوی جریان آب در سیلاب دشت محسوب می‌شود. سیلاب‌های ساحلی (Coastal flooding) عمدتاً در اثر طوفان‌ها یا بالا آمدن سطح دریاها در مناطق مجاور ساحل ایجاد می‌شوند.

طوفان‌های ساحلی (Coastal storms) می‌توانند با ایجاد موج‌های بزرگ و بالا آمدن سطح آب، خسارات گسترده‌ای به زیرساخت‌ها وارد کنند. فرسایش ساحلی (Coastal erosion) نیز فرآیندی طولانی‌مدت است که شدت آن تحت تاثیر رویدادهای شدید ساحلی قرار می‌گیرد.

سونامی (Tsunami) نیز نوعی سیل بسیار مخرب است که به دلیل زلزله یا رانش زمین زیر دریا به وقوع می‌پیوندد. سیلابی شدن دریاچه‌ها (Lake flooding) زمانی رخ می‌دهد که ظرفیت طبیعی دریاچه برای نگهداری آب از حد تحمل آن فراتر رود.

سیلاب‌های کم‌عمق (Shallow flooding) که به صورت جریان ورقه ای (Sheet flow) نیز دیده می‌شوند، سطحی وسیع اما با عمق کم آب را پوشش می‌دهند. پدیده مانداب شدن یا آب‌گرفتگی موضعی (Ponding) نیز از اثرات مستقیم زهکشی نامناسب در مناطق مسطح است.

نمونه‌هایی از Ponding در مناطق شهری با زیرساخت‌های ضعیف زهکشی شهری (Urban drainage) به وضوح قابل مشاهده است. خطرات سیل‌های ویژه (Special flood hazards) شامل مواردی است که به دلیل ماهیت خاص رخداد، مدیریت دشوارتری دارند.

وجود مسیرهای جریان نامشخص (Uncertain flow paths) یکی از پیچیدگی‌های مدل‌سازی و مدیریت سیلاب دشت است. نمایی از مخروط افکنه و آبراهه‌های بالادست آن نشان دهنده مناطقی است که احتمال تغییر مسیر سیلاب به شدت بالاست.

شکست سد (Dam break) نمونه‌ای بارز از یک رویداد هیدرولوژیک فاجعه‌بار است که نیازمند آمادگی کامل است. قطعات یخ (Ice jams) در مناطق سردسیر می‌توانند باعث انسداد مسیر آب و در نتیجه ایجاد سیلاب‌های ناگهانی شوند.

جریان‌های با گل و لای (Mudflows) که به عنوان جریان‌های گِلی نیز شناخته می‌شوند، یکی از مخرب‌ترین انواع حرکت توده در هنگام وقوع سیل هستند. عملکرد مؤثر سیلاب دشت نیازمند درک درست از کنترل سیل و فرسایش (Natural flood and erosion control) از طریق راهکارهای طبیعی است.

حفظ منابع و کاربرد بیولوژیک (Biologic resources and functions) در دشت‌های سیلابی برای تعادل اکوسیستم حیاتی است. منابع و کاربرد اجتماعی (Societal resources and functions) باید در هر طرحی برای توسعه مناطق سیلابی لحاظ گردند.

نمونه‌ای از کاربریهای سیلاب دشت نشان می‌دهد که این مناطق می‌توانند در عین خطر، کاربری‌های مفید کشاورزی یا تفریحی داشته باشند. توسعه سیلاب دشت‌ها (Floodplain development) باید با دقت و بر اساس مطالعات دقیق ریسک انجام شود.

مناطق سیلاب دشت‌های رودخانه‌ای (Riverine floodplains) به طور مستقیم تحت تاثیر نوسانات سطح آب رودخانه هستند. حوضه‌های آبریز (Watersheds) به عنوان واحد مدیریتی اصلی، تعیین کننده میزان رواناب ورودی به دشت‌ها می‌باشند.

تأثیر توسعه بر رواناب حوضه آبریز به معنای افزایش حجم و سرعت آب جاری و تشدید سیلاب در پایین دست است. استراتژی اول شامل قانون گذاری و آگاه سازی عمومی در برابر خطرات سیل، سنگ بنای اقدامات پیشگیرانه است.

استراتژی دوم بر برنامه ریزی جهت مقابله با سیل با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف تمرکز دارد. استراتژی سوم شامل استفاده از روشهای سازه ای کنترل سیل نظیر سدها و سیل بندها است.

استراتژی چهارم بر حفظ و احیای منابع طبیعی به عنوان راهکار بلندمدت تاکید می‌کند. سیل در سیلاب دشت شلمان رود یک مطالعه موردی مهم در زمینه پیامدهای توسعه نامتوازن محسوب می‌شود. مراجع مورد استفاده در این پژوهش، اعتبار علمی راهکارهای مدیریت سیلاب دشت را تضمین می‌نمایند.