در آزمایشگاه میکروب شناسی، کنترل کیفی آزمایشگاه میکروب شناسی یک جنبه حیاتی برای اطمینان از دقت و قابلیت اطمینان نتایج آزمایش ها است. این فرآیند شامل مجموعهای از رویهها و دستورالعملها است که برای نظارت و ارزیابی کیفیت مواد، تجهیزات و روشهای مورد استفاده در آزمایشگاه به کار میروند.
یکی از مراحل اساسی در کنترل کیفی آزمایشگاه میکروب شناسی، تهیه و کنترل کیفیت محیط های کشت است. این محیط ها باید به درستی تهیه شوند تا از رشد میکروارگانیسم های مورد نظر پشتیبانی کنند و از رشد میکروارگانیسم های ناخواسته جلوگیری نمایند.
این کار شامل توزین دقیق مواد تشکیل دهنده محیط کشت، افزودن مقدار مناسب آب، حل کردن کامل مواد، اندازه گیری و تنظیم PH، و توزیع محیط در ظروف مناسب است.
پس از تهیه محیط کشت، استریلیزاسیون (Sterilization) آن برای از بین بردن هرگونه میکروارگانیسم زنده ضروری است. استریلیزاسیون می تواند با استفاده از روش های مختلفی مانند حرارت مرطوب (اتوکلاو) یا صافی غشایی انجام شود.
کنترل کیفی اتوکلاو و اطمینان از عملکرد صحیح آن برای اطمینان از استریلیزاسیون کامل بسیار مهم است.
قبل از استفاده، محیط های کشت باید به درستی آماده شوند. این آماده سازی شامل ریختن محیط کشت مذاب در پتری دیش (Petri Dish) یا لوله های آزمایش است. پارامترهای فیزیکی مانند ظاهر، رنگ و قوام محیط کشت باید به دقت بررسی شوند.
نوع فایل: پاورپوینت – 77 اسلاید
فهرست مطالب:
- کنترل کیفی آزمایشگاه میکروب شناسی
- تهیه و کنترل کیفیت محیط های کشت
- توزین محیط کشت و افزودن آب
- حل کردن محیط کشت
- اندازه گیری و تنظیم PH
- توزیع
- استریلیزاسیون (Sterilization)
- استریلیزاسیون با حرارت مرطوب
- کنترل کیفی اتوکلاو
- استریلیزاسیون با صافی غشایی
- آماده سازی جهت مصرف
- پتری دیش (Petri Dish)
- پارامترهای فیزیکی
- روش تهیه برخی محیط های کشت
- روش تهیه محیط کشت آب پپتونه قلیایی یا APW (Alkaline Peptone Water) (ترکیبی)
- روش تهیه محیط کشت 5/6NACL براث آگار
- محیط مولر هینتون آگار (MUELLER HINTON AGAR)
- محیط مک کانکی آگار (MACCONKEY AGAR)
- محیط بیسموت سولفیت آگار (BISMUTH SULFITE AGAR)
- محیط انتقالی کری بلر (CARY AND BLAIR TRANSPORT MEDIUM)
- نگهداری محیط های کشت تهیه شده
- کنترل کیفی محیط های کشت میکروبی
- منبع سویه های کنترل
- روش انجام آزمون کنترل کیفیت محیط های کشت
- بررسی آزمایش های عملکردی محیط کشت (Performance Testing)
- آزمایش ظرفیت مهار کنندگی محیط های کشت
- آزمایش محیط های کشت لوله ای
- کنترل محیط های کشت برای آزمایش های بیوشیمیایی
- کنترل محیط های ساخته شده تجاری (آماده مصرف)
- بررسی آلودگی محیط های کشت (استریل بودن محیط های کشت)
- سایر معیارهای تضمین کیفیت
- جدول ۲- کنترل کیفی محیط های کشت متداول
- نگهداری دیسک های آنتی بیوتیکی
- کنترل کیفیت قطر هاله عدم رشد سویه کنترلی/ دیسک آنتی بیوتیکی
- آزمایش کنترل کیفیت را باید در چه فواصل زمانی انجام داد؟
- نگهداری و استفاده از سویه های باکتریایی
- تست حساسیت
- تهیه کدورت استاندارد نیم مک فارلند
- کنترل کیفی و کالیبراسیون لوپ میکروب شناسی
- انکوباتور (Incubator)
- انکوباتور بدون CO2
- مراقبت از انکوباتور
- اتوکلاو (Autoclave)
- انواع استریلیزاسیون (Sterilization)
- نکات کاربردی
- استریلیزاسیون مواد مصرفی آلوده
- استریلیزاسیون مواد خشک بسته بندی شده از قبیل سواب و لوله آزمایش
- کنترل اتوکلاو با تست شیمیایی
- کنترل اتوکلاو با تست بیولوژیک
- راهبردهای ایمنی هنگام کار با اتوکلاو
قیمت: 60/500 تومان
روش تهیه محیط های کشت مختلف، متفاوت است. به عنوان مثال، روش تهیه محیط کشت آب پپتونه قلیایی یا APW (Alkaline Peptone Water) (ترکیبی)، محیط 5/6NACL براث آگار، محیط مولر هینتون آگار (MUELLER HINTON AGAR)، محیط مک کانکی آگار (MACCONKEY AGAR)، محیط بیسموت سولفیت آگار (BISMUTH SULFITE AGAR) و محیط انتقالی کری بلر (CARY AND BLAIR TRANSPORT MEDIUM) هر کدام مراحل خاص خود را دارند.
مطالب مرتبط
محیط های کشت تهیه شده باید در شرایط مناسب نگهداری شوند تا از خشک شدن، آلودگی و تغییر در کیفیت آنها جلوگیری شود. جدول ۱ در ادامه به علل اشکالات رایج در محیط های کشت می پردازد.
کنترل کیفی محیط های کشت میکروبی شامل بررسی استریل بودن، توانایی رشد میکروارگانیسم های مورد نظر و توانایی مهار رشد میکروارگانیسم های ناخواسته است. منبع سویه های کنترل برای انجام این آزمایش ها بسیار مهم است.
روش انجام آزمون کنترل کیفیت محیط های کشت شامل تلقیح محیط با سویه های کنترل و بررسی رشد آنها است. بررسی آزمایش های عملکردی محیط کشت (Performance Testing) و آزمایش ظرفیت مهار کنندگی محیط های کشت از جمله این آزمایش ها هستند.
در آزمایشگاه میکروب شناسی، کنترل کیفی فقط به محیط های کشت محدود نمی شود. کنترل محیط های کشت برای آزمایش های بیوشیمیایی، کنترل محیط های ساخته شده تجاری (آماده مصرف) و بررسی آلودگی محیط های کشت (استریل بودن محیط های کشت) نیز حائز اهمیت است.
سایر معیارهای تضمین کیفیت شامل بررسی کیفیت آب مقطر، مواد شیمیایی و سایر مواد مصرفی است. جدول ۲- کنترل کیفی محیط های کشت متداول را به صورت خلاصه ارائه می دهد.
علاوه بر محیط های کشت، دیسک های آنتی بیوتیکی نیز باید به درستی نگهداری شوند و کنترل کیفیت قطر هاله عدم رشد سویه کنترلی/ دیسک آنتی بیوتیکی به طور منظم انجام شود. آزمایش کنترل کیفیت باید در فواصل زمانی مشخص انجام شود.
نگهداری و استفاده از سویه های باکتریایی، انجام تست حساسیت و تهیه کدورت استاندارد نیم مک فارلند از دیگر جنبه های مهم کنترل کیفی در آزمایشگاه میکروب شناسی هستند.
کنترل کیفی و کالیبراسیون لوپ میکروب شناسی، انکوباتور (Incubator)، انکوباتور بدون CO2 و اتوکلاو (Autoclave) نیز برای اطمینان از دقت و قابلیت اطمینان نتایج آزمایش ها ضروری است.
مراقبت از انکوباتور و انجام انواع استریلیزاسیون (Sterilization) با رعایت نکات کاربردی مربوطه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. استریلیزاسیون مواد مصرفی آلوده و استریلیزاسیون مواد خشک بسته بندی شده از قبیل سواب و لوله آزمایش باید مطابق با پروتکل های استاندارد انجام شود. برای کنترل اتوکلاو می توان از تست شیمیایی و تست بیولوژیک استفاده کرد. رعایت راهبردهای ایمنی هنگام کار با اتوکلاو برای جلوگیری از حوادث ضروری است.