دانلود ppt پاورپوینت بهداشت حرفه ای و عوامل زیان آور محیط کار کمیاب و عالی

بهداشت حرفه ای و عوامل زیان آور محیط کار موضوعی حیاتی است که باید به آن توجه ویژه ای شود، زیرا سلامت نیروی کار، ضامن بهره وری و توسعه پایدار هر جامعه ای است. پرداختن به این مقوله، نه تنها یک وظیفه اخلاقی، بلکه یک ضرورت اقتصادی نیز محسوب می شود.

اهداف بهداشت حرفه ای شامل پیشگیری از بیماری ها و حوادث ناشی از کار، ارتقای سلامت و رفاه شاغلین و ایجاد محیط کار سالم و ایمن می باشد. عوامل زیان آور به دو دسته کلی عوامل فیزیکی و عوامل شیمیایی تقسیم می شوند که هر کدام می توانند به طور جدی سلامت افراد را تهدید کنند.

عوامل فیزیکی زیان آور شامل سروصدا (noise)، ارتعاش، گرما، سرما، روشنایی نامناسب و پرتوهای زیان آور می باشند. سروصدا یکی از شایع ترین عوامل زیان آور فیزیکی است که می تواند منجر به کاهش شنوایی، استرس و اختلال در خواب شود.

عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار شامل گازها، بخارات، ذرات معلق، گرد و غبار، مه، دود، مه دود، فیوم و افشانه ها می باشند. تقسیم بندی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار بر اساس حالت فیزیکی، ترکیب شیمیایی و اثرات فیزیولوژیک انجام می شود.

آئروسل ها ذرات معلقی هستند که در هوا پراکنده شده اند و می توانند به راحتی وارد دستگاه تنفسی شوند. گرد و غبار یکی از انواع آئروسل ها است که از ذرات جامد تشکیل شده است و می تواند باعث بروز بیماری های تنفسی و ریوی شود.

مه، دود، مه دود، فیوم و افشانه ها نیز از دیگر عوامل شیمیایی زیان آور هستند که هر کدام ویژگی ها و خطرات خاص خود را دارند. تقسیم بندی عوامل شیمیایی زیان آور محیط کار بر اساس ترکیب شیمیایی شامل مواد آلی، مواد معدنی، فلزات سنگین و گازهای سمی می باشد.

تقسیم بندی عوامل شیمیایی زیان آور بر اساس اثرات فیزیولوژیک شامل مواد التهاب آور و محرک (irritants)، خفگی آورها (asphyxiants)، مواد بیهوشی آور و مخدرها، سموم سیستمیک و مواد سرطان زا می باشد. بنزن، سولفید کربن، هیدروکربن های هالوژنه، سرب و جیوه از جمله مواد شیمیایی خطرناکی هستند که در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می گیرند.

عوامل موثر در بیماریزایی مواد شیمیایی شامل دوز مواجهه، مدت مواجهه، راه ورود به بدن، حساسیت فردی و وجود بیماری های زمینه ای می باشند. راههای ورود مواد شیمیایی به بدن شامل استنشاق، تماس پوستی، بلع و تزریق می باشد.

جمع آوری اطلاعات در باره عوامل شیمیایی و منابع کسب اطلاعات لازم در مورد عوامل شیمیایی از اهمیت بالایی برخوردار است. برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS) و برچسب مواد شیمیایی از جمله منابع مهم اطلاعاتی در مورد خطرات و نحوه استفاده ایمن از مواد شیمیایی می باشند.

حد آستانه مجاز (TLV) به عنوان حداکثر غلظت یک ماده شیمیایی در هوا است که کارگران می توانند به طور ایمن در معرض آن قرار گیرند. نکات اساسی در استفاده از حدود مجاز باید رعایت شود. سازمانهای ارائه دهنده حدود مجاز، از جمله سازمان ارائه دهنده حدود مجاز ایران، اطلاعات ارزشمندی در این زمینه ارائه می دهند.

حدود مجاز مواجهه شغلی در ایران شامل متوسط وزنی-زمانی (OEL-TWA)، حد مجاز شغلی کوتاه مدت (OEL-STEL) و حد مجاز شغلی سقفی (OEL-C) می باشد. شاخص بیولوژیکی مواجهه (BEI) نیز ابزاری برای ارزیابی میزان مواجهه فرد با مواد شیمیایی از طریق اندازه گیری سطح مواد در خون، ادرار یا سایر نمونه های بیولوژیکی است.

سرطان زایی (Carcinogenicity) یک خطر جدی ناشی از مواجهه با برخی مواد شیمیایی است که باید به آن توجه ویژه ای شود. سیستم هماهنگ جهانی (GHS) و Graphic Hazard Signs (علائم خطر) نیز ابزارهایی برای اطلاع رسانی در مورد خطرات مواد شیمیایی و نحوه استفاده ایمن از آنها می باشند.