در دل فلات ایران، جایی که گرمای سوزان و کمآبی بیداد میکرد، نیاکان ما برای مقابله با این چالشها، دست به ابتکاراتی زدند که امروزه نیز مایه شگفتی است. یکی از این ابتکارات، احداث آبانبار، یخچال و قهوهخانه بود که در این نوشتار به بررسی آنها خواهیم پرداخت.
ابتدا به سراغ یخچالها میرویم؛ سازههایی که با طراحی هوشمندانه خود، در دل تابستان گرم، یخ و مواد غذایی را خنک نگه میداشتند. تاریخچه ساخت یخچالها به دوران باستان بازمیگردد و در طول زمان، تکامل یافته است.
اجزای تشکیلدهنده یخچالها شامل دیوار سایهانداز، حوضچههای تهیه یخ، مخزن یخ و مخازن گنبدی و تونلیشکل بود.
دیوار سایهانداز، با ایجاد سایه بر روی حوضچهها، از تبخیر آب جلوگیری میکرد و به انجماد آن کمک مینمود. حوضچههای تهیه یخ، معمولاً در شبهای سرد زمستان پر از آب میشدند و با پایین آمدن دما، یخ تشکیل میدادند.

مخزن یخ، محل نگهداری یخهای تولید شده بود و با عایقبندی مناسب، از آب شدن آنها جلوگیری میکرد. مخازن گنبدیشکل و تونلیشکل نیز به منظور افزایش ظرفیت یخچال و بهبود عایقبندی آن مورد استفاده قرار میگرفتند.
مصالح ساختمانی به کار رفته در یخچالها معمولاً از مواد محلی مانند خشت، گل و سنگ بود که به دلیل خاصیت عایقبندی حرارتی مناسب، در حفظ دمای پایین یخچال مؤثر بودند. تزئینات یخچالها نیز اغلب ساده و شامل آجرکاری و گچبری بود که به زیبایی ظاهری آنها میافزود. متاسفانه، یخچالها نیز مانند سایر بناهای تاریخی، در معرض آسیبپذیری قرار دارند و نیاز به مرمت و نگهداری دارند.
نوع فایل: پاورپوینت – 56 اسلاید
فهرست مطالب:
- آبانبار، یخچال و قهوهخانه
- تاریخچه
- اجزای تشکیل دهنده یخچالها
- دیوار سایهانداز
- حوضچههای تهیه یخ
- مخزن یخ
- مخازن گنبدیشکل
- مخازن تونلیشکل
- مصالح ساختمانی
- تزئینات یخچالها
- آسیبپذیری یخچالها
- آبانبار
- تعاریف آبانبار
- تاریخچه آبانبار
- دلایل ایجاد آبانبار
- تقسیمبندی آبانبارها
- عناصر تشکیل دهنده آبانبار
- نحوه ساخت (ویژگیهای ساختمانی و اجرایی)
- مخزن آبانبار و سقف آن
- راهپله (راچینه)
- سردر
- تزیینات آبانبار
- بادگیر
- فضاهای مشترک با ساختمان آبانبار
- چند نمونه آبانبار
- آبانبارهای یزد
- تکیه امیر چخماق
- آبانبار شاه عباسی ندوشن
- آبانبار مریضان ندوشن
- آبانبار بوستان ندوشن
- آبانبار سکینه ندوشن
- آبانبار وزیری
- آبانبار گلشن
- آبانبار شش بادگیری
- آبانبار میانراهی مسیر چکچک
- آبانبار خرمنزار
- آبانبار سردار بزرگ
- آبانبار سردار کوچک قزوین/یعقوب امینی
- آبانبار آقا
- آبانبار زنانه بازار
- آبانبار مسجد جامع (خیابان)
- آبانبار حاج کاظم
- آبانبار حکیم
- آبانبار قوام بوشهر
- قهوهخانه
- تاریخچه قهوهخانه
- معماری قهوهخانه
- نقاشی در قهوهخانهها
- تصاویری از قهوهخانهها
- منابع
قیمت: 45/500 تومان
در ادامه به بررسی آبانبار، یخچال و قهوهخانه میپردازیم؛ سازههایی که نقش حیاتی در تأمین آب شرب مردم در مناطق خشک و کمآب ایران ایفا میکردند. آبانبارها، مخازن زیرزمینی بودند که آب باران و آبهای سطحی را جمعآوری و ذخیره میکردند. دلایل ایجاد آبانبارها، کمبود آب و نیاز به تأمین آب شرب سالم در طول سال بود. آبانبارها را میتوان بر اساس نوع ساخت، شکل مخزن و محل قرارگیری به انواع مختلفی تقسیمبندی کرد.
مطالب مرتبط
- دانلود ppt پاورپوینت معماری پایدار در 59 اسلاید
- دانلود 4 پاورپوینت توسعه پایدار عالی و کمیاب در اسلاید
- دانلود پاورپوینت معماری پایدار و تنظیم شرایط محیطی ppt در 59 اسلاید
- دانلود پاورپوینت تئوری پایداری سازه ها در 49 اسلاید
- دانلود ppt پاورپوینت طرح های آب و خاک و توسعه پایدار محیط زیست کمیاب در 196 اسلاید
- دانلود ppt پاورپوینت پایداری ستون ها در سازه در 154 اسلاید
- دانلود ppt پاورپوینت معماری پایدار و انسان طبیعت معماری در 55 اسلاید
عناصر تشکیلدهنده آبانبار شامل مخزن آبانبار و سقف آن، راهپله (راچینه)، سردر، تزیینات و بادگیر بود. مخزن آبانبار، اصلیترین بخش آن بود که آب در آن ذخیره میشد. سقف مخزن، از ورود آلودگیها به داخل آبانبار جلوگیری میکرد. راهپله (راچینه)، دسترسی به آب داخل آبانبار را فراهم میکرد. سردر، ورودی آبانبار بود و معمولاً با تزئینات زیبا آراسته میشد. بادگیر نیز با هدایت باد به داخل آبانبار، به خنک شدن آب کمک میکرد.
نحوه ساخت آبانبارها، با توجه به شرایط اقلیمی و مصالح موجود در هر منطقه، متفاوت بود. مخزن آبانبار معمولاً از آجر و ساروج ساخته میشد و سقف آن نیز به صورت گنبدی یا قوسی شکل بود. در برخی موارد، فضاهای مشترکی نیز بین ساختمان آبانبار و سایر بناها مانند مسجد و حمام وجود داشت.
در شهرهای مختلف ایران، نمونههای متعددی از آبانبارهای تاریخی وجود دارد که هر کدام دارای ویژگیهای منحصر به فردی هستند. آبانبارهای یزد، به دلیل معماری خاص و استفاده از بادگیر، شهرت جهانی دارند. تکیه امیر چخماق، آبانبار شاه عباسی ندوشن، آبانبار مریضان ندوشن، آبانبار بوستان ندوشن، آبانبار سکینه ندوشن، آبانبار وزیری، آبانبار گلشن، آبانبار شش بادگیری، آبانبار میانراهی مسیر چکچک، آبانبار خرمنزار، آبانبار سردار بزرگ، آبانبار سردار کوچک قزوین/یعقوب امینی، آبانبار آقا، آبانبار زنانه بازار، آبانبار مسجد جامع (خیابان)، آبانبار حاج کاظم، آبانبار حکیم و آبانبار قوام بوشهر از جمله آبانبارهای تاریخی ایران هستند.
به بررسی قهوهخانهها میپردازیم؛ مکانهایی که در طول تاریخ، نقش مهمی در زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم ایران ایفا کردهاند. تاریخچه قهوهخانه در ایران به دوران صفویه بازمیگردد. قهوهخانهها، علاوه بر ارائه چای و قهوه، محلی برای گردهمایی مردم، تبادل اخبار و اطلاعات، اجرای موسیقی و نقالی و انجام بازیهای سنتی بودند.
معماری قهوهخانهها معمولاً ساده و متناسب با فضای فرهنگی و اجتماعی آن بود. نقاشی در قهوهخانهها نیز از اهمیت ویژهای برخوردار بود و اغلب به تصویرسازی داستانهای حماسی و مذهبی میپرداخت.
تصاویری از قهوهخانهها نشان میدهد که این مکانها، قلب تپنده زندگی اجتماعی در دوران گذشته بودهاند. بدین ترتیب با بررسی آبانبار، یخچال و قهوه خانه در می یابیم که ایران سرزمینی غنی از نظر معماری و فرهنگ میباشد.