دانلود ppt پاورپوینت ارزیابی روشنایی در محیط کار کمیاب و عالی

ارزیابی روشنایی در محیط کار از جنبه‌های حیاتی حفظ سلامت و بهره‌وری کارکنان محسوب می‌شود و نیازمند توجه ویژه است. هدف از این بررسی، اطمینان از وجود شرایط روشنایی مناسب برای انجام وظایف مختلف در محیط کار است، به گونه‌ای که از خستگی چشم، سردرد و سایر مشکلات جسمی ناشی از نور نامناسب جلوگیری شود.

عوامل متعددی بر دیدن مؤثر هستند، از جمله شدت نور، کنتراست، رنگ، زاویه دید و مدت زمان مواجهه با نور. آمارها نشان می‌دهند که بسیاری از حوادث و اشتباهات در محیط کار ناشی از نور نامناسب و دید ناکافی هستند. مبانی علمی مهندسی روشنایی به ما کمک می‌کنند تا با درک این عوامل، سیستم‌های روشنایی را به گونه‌ای طراحی کنیم که حداکثر کارایی و ایمنی را فراهم کنند.

طیف نور مرئی بخشی از طیف الکترومغناطیسی است که توسط چشم انسان قابل تشخیص است. نور سفید از ترکیب رنگ‌های مختلف طیف مرئی تشکیل شده است. امواج نوری دارای رفتارهای مختلفی هستند، از جمله انعکاس، شکست و جذب. بازتابش نور از روی سطوح نقش مهمی در توزیع روشنایی در محیط دارد. ضریب انعکاس نور برخی مصالح و رنگ‌ها متفاوت است و باید در طراحی سیستم روشنایی مورد توجه قرار گیرد.

کمیات سنجش روشنایی شامل شدت نور منبع، شدت روشنایی، درخشندگی و ضریب بهره نوری است. شدت نور منبع، میزان نوری است که یک منبع نور در یک جهت خاص منتشر می‌کند.

شدت روشنایی، میزان نوری است که بر روی یک سطح معین می‌تابد. قانون عکس مجذور فاصله بیان می‌کند که شدت روشنایی با مجذور فاصله از منبع نور نسبت عکس دارد. استانداردهای شدت روشنایی، مقادیر توصیه شده‌ای برای شدت روشنایی در محیط‌های مختلف کاری هستند.

درخشندگی یا چگالی نور، میزان نوری است که از یک سطح معین به چشم می‌رسد. درخشندگی آزاردهنده یا خیرگی ناتوان‌کننده می‌تواند باعث کاهش دید و ناراحتی شود.

رابطه مهمی بین درخشندگی، شدت روشنایی و ضریب انعکاس سطوح وجود دارد. ضریب بهره نوری، نسبت نور تولید شده توسط یک لامپ به توان مصرفی آن است. ضریب بهره الکتریکی، نسبت نور تولید شده توسط یک لامپ به هزینه برق مصرفی آن است. لامپ‌های متداول دارای ضریب بهره نوری و الکتریکی متفاوتی هستند.

قوانین تابش نور، اصولی هستند که بر نحوه انتشار و توزیع نور حاکم هستند. در طراحی سیستم روشنایی طبیعی، باید به اصولی مانند جهت‌گیری ساختمان، اندازه و محل قرارگیری پنجره‌ها، استفاده از سایبان‌ها و بازتابنده‌ها توجه کرد. منابع تأمین روشنایی می‌توانند طبیعی (نور خورشید) یا مصنوعی (لامپ‌ها) باشند. سیستم‌های تأمین روشنایی شامل انواع مختلف لامپ‌ها، چراغ‌ها و سیستم‌های کنترلی هستند.

لامپ‌ها دارای مشخصه‌های اصلی مختلفی هستند، از جمله نوع لامپ، توان، شدت نور، رنگ نور، طول عمر و ضریب بهره نوری. انواع مختلفی از لامپ‌ها وجود دارند، از جمله لامپ‌های رشته‌ای، فلورسنت، LED و HID. زیرگروه‌های لامپ‌های متداول شامل لامپ‌های کم‌مصرف، هالوژن و متال هالید هستند. چراغ‌ها دارای خصوصیات مختلفی هستند، از جمله نوع پخش نور، درجه حفاظت و ضریب بهره روشنایی.

انواع مختلفی از چراغ‌ها وجود دارند، از جمله چراغ‌های سقفی، دیواری، رومیزی و آویز. شکل انواع چراغ‌ها می‌تواند در توزیع نور و زیبایی ظاهری محیط مؤثر باشد. درجه حفاظت چراغ نشان‌دهنده میزان مقاومت آن در برابر نفوذ آب و گرد و غبار است.  ضریب بهره روشنایی چراغ، نسبت نور خروجی چراغ به نور تولید شده توسط لامپ است.

در طراحی و نگهداری سیستم روشنایی مصنوعی، باید به اصولی مانند انتخاب لامپ مناسب، طراحی مناسب چراغ‌ها، توزیع مناسب نور، کنترل نور و نگهداری دوره‌ای سیستم توجه کرد. سیستم‌های تأمین روشنایی مصنوعی می‌توانند شامل سیستم‌های روشنایی عمومی، موضعی و تاکیدی باشند.

سیستم‌های پخش روشنایی می‌توانند مستقیم، غیرمستقیم، نیمه‌مستقیم و نیمه‌غیرمستقیم باشند. اساس طراحی روشنایی داخلی، تأمین نور کافی و مناسب برای انجام وظایف مختلف در محیط است.

مراحل طراحی روشنایی داخلی مصنوعی شامل تعیین نیازهای روشنایی، انتخاب لامپ و چراغ مناسب، محاسبه تعداد و محل قرارگیری چراغ‌ها، طراحی سیستم کنترل نور و ارزیابی سیستم روشنایی است. نحوه چیدمان چراغ‌ها می‌تواند تأثیر زیادی بر توزیع نور و زیبایی ظاهری محیط داشته باشد.

نحوه نصب چراغ‌ها باید به گونه‌ای باشد که از ایمنی و کارایی سیستم اطمینان حاصل شود. جدول خلاصه محاسبات طراحی، اطلاعات مربوط به محاسبات روشنایی را به طور خلاصه ارائه می‌دهد.

روش‌های اندازه گیری و ارزیابی سیستم تامین روشنایی مصنوعی شامل اندازه گیری شدت روشنایی، درخشندگی و یکنواختی نور است. نکات مهم در ارزیابی روشنایی شامل بررسی خیرگی، سایه‌ها، انعکاس‌ها و رنگ نور است.

اندازه گیری و ارزیابی روشنایی باید به طور دوره‌ای انجام شود تا از عملکرد صحیح سیستم اطمینان حاصل شود. اندازه گیری روشنایی موضعی برای بررسی روشنایی در نقاط خاصی از محیط انجام می‌شود.

فرم گزارش اندازه گیری روشنایی موضعی و درخشندگی، اطلاعات مربوط به اندازه گیری‌ها را به طور منظم ثبت می‌کند. اندازه گیری روشنایی عمومی برای بررسی روشنایی در کل محیط انجام می‌شود.

روش شبکه‌ای برای روشنایی داخلی، روشی است که در آن محیط به شبکه‌ای از نقاط تقسیم شده و روشنایی در هر نقطه اندازه گیری می‌شود. نمایش گرافیکی نتایج، اطلاعات مربوط به اندازه گیری‌ها را به صورت بصری ارائه می‌دهد.

روش الگویی، روشی است که در آن از الگوهای نوری برای بررسی توزیع نور در محیط استفاده می‌شود. وقتی تنها یک منبع موجود باشد، توزیع نور به شکل دایره‌ای خواهد بود. منابع خطی متصل در یک ردیف، توزیع نور یکنواخت‌تری را ایجاد می‌کنند. منابع خطی منفصل در یک ردیف، توزیع نور غیریکنواخت‌تری را ایجاد