روشهای برنامه ریزی شهری (City Development Strategy یا CDS) فرآیندی است برای تدوین چشمانداز بلندمدت یک شهر که بر اساس آن برنامه اقدام کوتاهمدت تهیه میشود.
این راهبرد ابزاری مشارکتی است که هدف اصلی آن تأمین توسعه پایدار شهری از طریق ایجاد ظرفیت اجتماعی برای چشماندازسازی مشارکتی و اقدام همگانی میباشد. این ابزار با همکاری و مشارکت گسترده جامعه، به دنبال ارتقای کیفیت زندگی همه شهروندان و رشد منطبق با عدالت اجتماعی است.
یکی از ویژگیهای مهم CDS این است که فرآیند و تولید آن متعلق به شهر است و نه دولتهای فرادست یا مشاوران خارجی. این راهبرد به عنوان سیاستی پویا و فرآیندی که منجر به تغییر در روشهای تفکر درباره توسعه شهری میشود، طراحی شده است.
راهبرد توسعه شهری به جای یک سند ایستا، به سمت راههای جدیدی از تفکر درباره توسعه شهر و قابلیت پایداری آن هدایت میکند. این سند در ابتدا به عنوان یک چشمانداز بلندمدت طراحی شده است اما در نهایت با برنامههای اجرایی کوتاهمدت تکمیل میشود.
فهرست پاورپوینت روشهای برنامه ریزی شهری
تعریف و اهداف راهبرد توسعه شهری (CDS)
فلسفه و دلایل ضرورت تدوین CDS
تأمین توسعه پایدار
عدالت اجتماعی و کیفیت زندگی
ویژگیهای راهبرد توسعه شهری
تعلق فرآیند به شهر
رویکرد مشارکتی
ایجاد چشمانداز بلندمدت
تفاوتها و ارتباط با طرحهای جامع و تفصیلی
تاریخچه و نقش سازمان ائتلاف شهرها
اصول و اهداف اصلی CDS
مدیریت و حاکمیت خوب
رشد اقتصادی و اشتغال
کاهش فقر
اجزای اصلی CDS
طراحی و ارزیابی
چشماندازسازی و تدوین استراتژی
اجرای برنامه عمل و نظارت
گامهای تدوین و اجرای CDS
برنامهریزی پروژه
سنجش وضعیت
چشماندازسازی
تدوین استراتژی
اجرا و پایش
ویژگیهای متمایز CDS نسبت به روشهای سنتی
نمونههای موفق از CDS
طرح ملبورن 2030
نتایج مورد انتظار از اجرای CDS
تغییرات در مدیریت شهری
بهبود برنامههای سرمایهگذاری
ارتقای مشارکت اجتماعی
چالشها و پیشنیازهای موفقیت CDS
- نوع فایل : پاورپوینت – 62 اسلاید
- قیمت : 55/500 تومان
مطالب مشابه روشهای برنامه ریزی شهری
- دانلود 7 پاورپوینت برنامه ریزی شهری
- دانلود پاورپوینت برنامه ریزی شهری در ایران
- دانلود پاورپوینت تحلیل فضای شهری تهران
- دانلود 2 پروژه تحلیل فضای شهری همدان
- دانلود 2 پاورپوینت حمل و نقل شهری
- دانلود 2 پاورپوینت تحلیل شهر و دهکده شهری
ارتباط این برنامه با برنامهریزیهای متعارف شهری نظیر طرحهای جامع و تفصیلی به این صورت است که به جای رقابت با این برنامهها، آنها را تکمیل میکند. پس از مشخص شدن راهبردهای توسعه، طرحهای جامع و تفصیلی به عنوان یکی از برنامههای اجرایی تدوین میشوند تا این برنامهها را کارآمدتر و عملیتر کنند.
یکی از دلایل اصلی تهیه CDS این است که طرحهای جامع و تفصیلی، علیرغم دارا بودن پیشزمینه قانونی، به دلیل عدم تعهد مدیران دستگاههای مختلف و عدم در نظر گرفتن مسائل غیربنایی شهر، ناکارآمد تلقی میشوند.
برنامههای توسعه راهبردی با تأکید بر واقعگرایی در تصمیمگیریهای نهایی و جلب توافق و تعهد جمعی، میتوانند طرحهای توسعه کالبدی را به واقعیت نزدیکتر کنند و تحقق آنها را ممکن سازند.
مفهوم CDS که از سال 1998 توسط نهادی وابسته به بانک جهانی و بانک توسعه آسیایی مطرح شده است، ابتدا در شرق آسیا و سپس در بیش از 140 شهر کوچک و بزرگ به اجرا درآمده است.
سازمان “ائتلاف شهرها” که در سال 1999 توسط بانک جهانی و مرکز سکونتگاههای انسانی سازمان ملل تأسیس شد، به عنوان یکی از حامیان این راهبرد عمل میکند. اهداف این سازمان شامل افزایش اثرگذاری شرکتهای عمران شهری، تخصیص منابع بیشتر به اقشار فقیر شهری، و ایجاد بستر مناسب برای ارتقای دانش و مهارتهای جمعی میباشد.
فلسفه تدوین و اجرای اسناد CDS در رفع بحرانهای شهری کشورهای در حال توسعه نهفته است. این راهبرد در تلاش است تا مدیریت شهری بهبود یافته، رشد اقتصادی افزایش یابد، و فقر کاهش یابد.
به طور مشخص، اهداف تهیه سند CDS شامل ایجاد پایههای لازم برای رشد اقتصادی پایدار، شناسایی راهکارهای توسعه اجتماعی عادلانهتر، و حصول اطمینان از مدیریت مشارکتی امور شهر میباشد. اصول اساسی این سند بر چهار ویژگی اصلی تأکید دارند: قابلیت زندگی، رقابتپذیری، توان مالی، و مدیریت و حاکمیت خوب شهری.
یک شهر قابل زندگی شهری است که در آن تمامی ساکنین از فرصتهای یکسان برای مشارکت در زندگی اقتصادی و سیاسی برخوردار باشند. شهرهای رقابتپذیر نیز شهرهایی هستند که دارای اقتصاد قوی، با رشد اشتغال، درآمد، و سرمایهگذاری هستند.
علاوه بر این، شهرهای بانکی دارای سیستم مالیه شهری کارآمد هستند و شهرهایی که خوب مدیریت میشوند، به بهترین شکل از منابع خود برای توسعه استفاده میکنند. حاکمیت خوب شهری نیز بر اساس اصول شفافیت، پاسخگویی، و رقابتپذیری عمل میکند.
اجزای اصلی CDS شامل طراحی و ارزیابی، چشماندازسازی و تدوین استراتژی، و اجرای برنامه عمل و نظارت میباشد. طراحی و ارزیابی شامل بررسی وضعیت موجود شهر و تعیین ویژگیهای منحصر به فرد آن است. در این مرحله اطلاعات پایه نظیر جمعیتشناسی، اقتصادی، و زیرساختی جمعآوری و تحلیل میشود.
همچنین، محیط خارجی و عوامل بالقوه و بالفعل تغییر مورد بررسی قرار میگیرند. چشماندازسازی به ایجاد یک فهم مشترک و راهبردی میان گروههای ذینفع کمک میکند و از طریق تدوین سناریوهای تفصیلی و تحلیل آنها به انتخاب چشمانداز بهینه میانجامد.
اجرای برنامه عمل نیز شامل نهادینه کردن فرآیند CDS، نظارت بر آن، و بازبینی راهبردها میباشد. یکی از ویژگیهای مهم CDS تأکید بر اجرا و نه صرفاً تدوین سند است. این ویژگی به همراه رویکرد مشارکتی، آن را از نظامهای سنتی برنامهریزی شهری متمایز میکند. فرآیند CDS اغلب تکراری و یا موازی است و مراحل آن به شرایط و ویژگیهای هر شهر بستگی دارد. تعهد و مشارکت گسترده تمامی ذینفعان از مراحل اولیه این فرآیند ضروری است.
گامهای تدوین و اجرای روشهای برنامه ریزی شهری شامل برنامهریزی پروژه، سنجش وضعیت، چشماندازسازی، تدوین استراتژی، اجرا، و پایش میباشد. در گام اول، طرفهای ذینفع شناسایی و منابع و ظرفیتهای لازم تأمین میشود.
سپس وضعیت شهر ارزیابی شده و چشمانداز آن تدوین میگردد. در مرحله بعد، راهبردهایی برای محورهای اولویتدار طراحی و برنامه اجرایی تدوین میشود. در نهایت، برنامه اجرایی عملیاتی شده و سیستم پایش و ارزیابی پیشرفت پیادهسازی راهبردها برقرار میشود.
به عنوان نمونه، طرح CDS ملبورن 2030 که با هدف ارتقای کیفیت زندگی نسلهای آینده تدوین شده است، بر ایجاد شهر فشرده، مدیریت بهتر کلانشهری، افزایش رفاه، و توسعه پایدار تأکید دارد.
این طرح بر اساس اصول عدالت و مساوات، جامعیت، مدیریت و رهبری، و شراکتپذیری تدوین شده است. همچنین، برنامههایی برای بهبود حمل و نقل، تأمین مسکن، و حفاظت از محیط زیست در آن گنجانده شده است.
نتایج مورد انتظار از CDS شامل تغییرات در مدیریت و حاکمیت شهری، بهبود برنامههای سرمایهگذاری، و استقرار مکانیزمهای نظارتی است. علاوه بر این، این راهبرد با ایجاد بسترهای مشارکت اجتماعی و تغییر رفتارهای گروههای ذینفع، به بهبود مدیریت شهری و ارتقای کیفیت زندگی کمک میکند.
به طور کلی، روشهای برنامه ریزی شهری به عنوان یک رویکرد راهبردی هماهنگ، ابزار مناسبی برای مدیریت پیچیدگیهای توسعه شهری و دستیابی به اهداف توسعه پایدار میباشد.