معرفتشناسی تحقیق در علوم رفتاری به عنوان زیربنای فلسفی پژوهش، چارچوبی را برای درک چگونگی تولید دانش فراهم میآورد و تعیین میکند که پژوهشگر چه نوع پرسشهایی را میتواند مطرح کند و چه روشهایی را برای پاسخ به آنها مناسب میداند.
در این حوزه، مباحثی همچون هستیشناسی، معرفتشناسی و روششناسی به هم پیوند میخورند و نوع نگاه پژوهشگر به ماهیت واقعیت و چگونگی دستیابی به شناخت را مشخص میسازند.
این امر اهمیت ویژهای در علوم رفتاری دارد زیرا موضوع پژوهش، رفتار و تجربه انسانی است که به شدت متأثر از زمینههای اجتماعی، فرهنگی و روانی میباشد.
پارادایمهای تحقیق مجموعهای از مفروضات و باورهای بنیادیاند که مسیر پژوهش را شکل میدهند. این پارادایمها نه تنها رویکردهای معرفتشناختی متفاوتی را منعکس میکنند، بلکه به انتخاب روش تحقیق، ابزار گردآوری دادهها و نوع تحلیل منجر میشوند.
شناخت این پارادایمها به پژوهشگر کمک میکند تا جایگاه خود را در فرآیند تولید دانش بشناسد و نسبت به محدودیتها و ظرفیتهای انتخابهای خود آگاهی بیشتری داشته باشد.
پارادایم اثباتگرایی بر این باور استوار است که واقعیت بیرونی مستقل از ذهن پژوهشگر وجود دارد و میتوان آن را با استفاده از روشهای علمی دقیق و عینی شناسایی کرد.
در این دیدگاه، معرفتشناسی به سوی عینیتگرایی سوق مییابد و روشهای کمی و آزمایشی برای کشف روابط علت و معلولی به کار گرفته میشوند. علوم رفتاری در رویکرد اثباتگرایی تلاش میکند تا قوانین عام رفتار انسانی را مشابه علوم طبیعی کشف نماید.
نوع فایل: پاورپوینت – 421 اسلاید
فهرست مطالب:
- نگاهی به مبانی معرفتشناسی تحقیق در علوم رفتاری
- پارادایمهای تحقیق (Research Paradigms)
- پارادایم اثباتگرایی (Positivism Paradigm)
- پارادایم پسا اثباتگرایی (Post-Positivism Paradigm)
- دیدگاه تفسیری (Interpretive Perspective)
- دیدگاه انتقادی (Critical Perspective)
- دیدگاه پسا ساختگرایی (Post-Structuralism Perspective)
- جنبههای هستیشناسی، معرفتشناسی، روششناسی و روش تحقیق بر اساس چهار پارادایم
- تاثیر دیدگاههای معرفتشناسی بر روش تحقیق در علوم رفتاری با تاکید بر علوم تربیتی
- علم منابع (شناخت) (Source of Knowledge)
- علم مراحل روش علمی (Scientific Method)
- عناصر اصلی فرایند پژوهش علمی
- مراحل تفصیلی اجرای طرح تحقیق علمی
- منابع مختلف شناخت
- روش علمی
- موضوعیابی
- مراحل تدوین و اجرای یک طرح پژوهشی
- شرایط انتخاب موضوع
- شرایط تدوین موضوع تحقیق
- منابع و مراجع موجود برای انتخاب موضوع تحقیق
- مسئله تحقیق
- روش تبدیل موضوع به مسئله
- طبقهبندی مسائل تحقیق
- ویژگیهای مسئله تحقیق
- محتوای بیان مسئله
- ویژگیهای موضوع تحقیق
- ویژگیهای یک بیان مسئله خوب
- گزارههای مسئله و نحوه بیان آنها
- اجزاء گزاره مسئله
- ردهبندی سؤالات تحقیق
- منطق زیربنایی فرضیهها
- فرضیه تحقیق
- سازه و متغیر
- انواع تعریف عملیاتی (Operational Definition)
- سازه، مفهوم، متغیر، انواع متغیرها
- سازه (Construct)
- مفهوم (Concept)
- انواع متغیرها (Types of Variables)
- تشخیص و نامگذاری متغیرها
- مقیاسهای اندازهگیری متغیرها (Scales of Measurement)
- سطوح ارزیابی
- مقیاسهای اندازهگیری متغیرها
- مشخص کردن متغیرها و تعریف عملیاتی و مقیاس سنجش متغیرها
- انواع متغیرها (دستهبندی دیگر)
- نکته مهم در تعیین متغیرها
- رابطه متغیر مستقل و متغیر وابسته
- رابطه متغیر مستقل و وابسته همراه با متغیر تعدیلکننده
- رابطهٔ متغیرهای مستقل، مداخلهگر، تعدیلکننده و وابسته
- مدل / نظریه مشخصات شغلی
- مشخص کردن متغیرها و تعریف عملیاتی و مقیاس سنجش متغیرها
- انواع تعاریف
- بررسی پیشینه تحقیق
- مقاصد بررسی پیشینه تحقیق
- هدف از بررسی پیشینه تحقیق (دستهبندی دیگر)
- چگونگی انجام بررسی پیشینه تحقیق
- ویژگیهای چارچوب نظری
- بیان گزارههای مسئله
- منابع اطلاعاتی برای بررسی پیشینه تحقیق
- برخی منابع تحقیقات روانشناختی و علوم تربیتی انتشار یافته در ایران
- روشهای تحقیق
- دستهبندی تحقیقات بر مبنای هدف
- دستهبندی تحقیقات بر مبنای نحوه گردآوری دادهها
- تحقیق توصیفی (Descriptive Research)
- دستهبندی تحقیق توصیفی
- دستهبندی تحقیق توصیفی (ادامه)
- دستهبندی تحقیق پیمایشی
- انواع بررسیها در روش طولی
- مراحل اقدام پژوهی
- مراحل مطالعه موردی
- دستهبندی تحقیقات همبستگی بر حسب هدف
- روشهای ورود متغیرهای پیشبین در تحلیل رگرسیون
- سه اصل عمده تصمیمگیری ورود متغیرها به تحلیل تصمیمگیری
- تحلیل ماتریس همبستگی کوواریانس
- اهداف ماتریس کوواریانس در تحلیل عاملی
- رویکردهای هدف اکتشافی
- روش تحقیق پس رویدادی (علی – مقایسهای)
- روشهای تحقیق آزمایشی
- شیوه کنترل آزمودنیها در روشهای تحقیق آزمایشی
- دستهبندی طرحهای تحقیقی آزمایشی
- دستهبندی طرحهای تمام آزمایشی
- حالات اجرای طرحهای آزمایشی با گروه گواه و انتساب تصادفی
- دستهبندی طرحهای تحقیقات تمام آزمایشی مبنا
- انواع طرحهای تحقیق شبه آزمایشی
- انواع طرحهای تحقیق شبه آزمایشی با گروه گواه
- سایر روشهای تحقیق
- روش تحقیق تاریخی
- ویژگی تحقیقات قومنگاری
- تحقیق فلسفی
- فرایند تحقیق قومنگاری
- مراحل تحلیل محتوا
- ابزار جمعآوری اطلاعات و مقیاسهای اندازهگیری
- ابزار اندازهگیری در تحقیق
- پرسشنامه (Questionnaire)
- روشهای گردآوری اطلاعات
- پرسشنامه
- موارد استفاده
- مزایای پرسشنامه
- محدودیتهای پرسشنامه
- پرسشنامه
- اجزاء اصلی پرسشنامه
- اصول طراحی پرسشنامه
- پرسشهای باز (Open-Ended Questions)
- انواع سؤالات بسته پاسخ (Closed-Ended Questions)
- حالت مقیاس چند درجهای
- حالت تعیین اولویت نسبت به موارد ارائهشده
- مزایا و معایب سؤالات بسته-پاسخ و باز-پاسخ
- پرسشهای همراه با واژگان مثبت و منفی
- سؤالهای مشروط
- ویژگیهای موضوع تحقیق
- بررسی پیشینه تحقیق
- روش علمی
- سازه، مفهوم، متغیر، انواع متغیرها
- ردهبندی سؤالات تحقیق
- منطق زیربنایی فرضیهها
- علم منابع (شناخت)
- علم مراحل روش علمی
- ویژگیهای یک بیان مسئله خوب
- ویژگی تحقیقات قومنگاری
- ویژگی محیطگرایی
- رابطه متغیر مستقل و متغیر وابسته
- موضوع
- مراحل تدوین و اجرای یک طرح پژوهشی
- عناصر اصلی فرایند پژوهش علمی
- مراحل تفصیلی اجرای طرح تحقیق علمی
- منابع مختلف شناخت
- پارادایمهای تحقیق
- علم مراحل روش علمی
- دیدگاه تفسیری
- دیدگاه انتقادی
- دیدگاه پسا ساختگرایی
- ویژگیهای موضوع تحقیق
- پارادایم اثباتگرایی
- پارادایم پسا اثباتگرایی
- دیدگاه پسا ساختگرایی
- دیدگاه انتقادی
- دیدگاه تفسیری
- دیدگاههای معرفتشناسی بر روش تحقیق در علوم رفتاری با تاکید بر علوم تربیتی
- اثر بخشی سازمانی
- توانایی خواندن
- ویژگی
- انتخاب موضوع
- سایر
- پارادایم پسا اثباتگرایی
- منابع
- انتخاب
- بیان مسئله
- انتخاب موضوع
- شناسایی و بیان مسئله
- گزارههای مسئله
- و نحوه بیان آنها
- انتخاب
- موضوع تحقیق
- انتخاب موضوع تحقیق
- گزارههای مسئله
- و نحوه بیان آنها
- مفاهیم و فرضیات موجود
- مشاهدههای تجربی ناشی از تحقیقات قبلی
- تفسیرگرایی
- اصالت تحصلی
- نگاهی به مبانی معرفتشناسی تحقیق در علوم رفتاری
- دیدگاه پسا ساختگرایی
- دیدگاه انتقادی
- دیدگاه تفسیری
- اصالت تحصلی
- پارادایم پسا اثباتگرایی
- اثباتگرایی
- مراحل تدوین و اجرای طرح پژوهشی
- نگاهی به مبانی معرفتشناسی تحقیق در علوم رفتاری
- شمار کتابها
- تنوع نیروی کار
- پژوهشپذیر بودن
- موضوع
- موضوعیابی
- گزارههای تحقیق
- جلسه دوم
- اصالت تحصلی
- پسا اثباتگرایی
- اثباتگرایی
- دیدگاه تفسیری
- دیدگاه انتقادی
- دیدگاه پسا ساختگرایی
- جلسه هشتم
- تعریف و ویژگی
- هستیشناسی
- معرفتشناسی
- اولین مرحله در تدوین و اجرای یک طرح پژوهشی است.
- عرضه شواهدی دال بر وجود مسئله توسط پژوهشگر میباشد
- بخشهای یک مطالعه حاوی یک بیان کلی اهمیت مسئله و گزارههای خاص مسئله تحقیق است
- تحلیل
- رابطهٔ متغیرهای مستقل مداخلهگر
- انتخاب
- موضوع تحقیق
- شناسایی و بیان مسئله
- گزارههای مسئله
- متغیر
- انواع تعریف
- مفهومی (Conceptual Definition)
- عملیاتی (Operational Definition)
- آزمایشی (Experimental)
- معرفتشناسی
قیمت: 199/500 تومان
پارادایم پسا اثباتگرایی در واکنش به محدودیتهای اثباتگرایی پدید آمد و اذعان دارد که هرچند واقعیت وجود دارد، اما شناخت ما از آن ناقص و نسبی است. در این دیدگاه، پژوهشگر میپذیرد که سوگیریها، پیشفرضها و شرایط اجتماعی بر فرایند تحقیق اثر میگذارند. از این رو، روشهای ترکیبی، استفاده از دادههای کمی و کیفی و تأکید بر تفسیر دقیق یافتهها از ویژگیهای این پارادایم محسوب میشود.
مطالب مرتبط
- دانلود پاورپوینت درمان شناختی رفتاری (CBT) ppt در 78 اسلاید
دیدگاه تفسیری نقطه مقابل اثباتگرایی است و بر این اصل بنا شده که واقعیت اجتماعی ساخته ذهنی انسانهاست و نمیتوان آن را مستقل از تجربههای زیسته افراد مطالعه کرد. در این چارچوب، معرفتشناسی بر فهم و تفسیر معانی کنشها و تعاملات اجتماعی متمرکز میشود و روشهای کیفی همچون مصاحبه، مشاهده و تحلیل محتوای عمیق در تحقیقات رفتاری جایگاه ویژهای مییابند.
دیدگاه انتقادی فراتر از توصیف و تفسیر به دنبال تغییر اجتماعی است. این رویکرد بر این باور است که دانش همواره در بستر روابط قدرت و ایدئولوژی شکل میگیرد و پژوهش باید ابزاری برای رهاییبخشی و آگاهیبخشی باشد. معرفتشناسی در این دیدگاه به سمت نقد ساختارهای سلطه و کشف راههای توانمندسازی حرکت میکند و پژوهشگر نقش فعالتری در ایجاد تغییر ایفا میکند.
دیدگاه پسا ساختگرایی نیز بر ماهیت نسبی، متکثر و ناپایدار واقعیت اجتماعی تأکید دارد. در این چارچوب، زبان و گفتمان به عنوان عناصر اصلی تولید دانش تلقی میشوند و پژوهشگر با تحلیل متون و بازنماییهای اجتماعی میکوشد تا سازوکارهای قدرت و معنا را آشکار سازد. این دیدگاه تأکید دارد که هیچ حقیقت مطلقی وجود ندارد و هر شناختی همواره بخشی از یک چشمانداز خاص است.
با توجه به این پارادایمها، جنبههای هستیشناسی، معرفتشناسی، روششناسی و روش تحقیق در هر یک متفاوت تعریف میشود و همین امر مسیر پژوهش در علوم رفتاری را دگرگون میکند. برای مثال، در اثباتگرایی هستیشناسی واقعگرا، معرفتشناسی عینیتگرا، روششناسی آزمایشی و روشهای کمی حاکم است، در حالی که در تفسیرگرایی، هستیشناسی سازهگرایانه، معرفتشناسی ذهنی، روششناسی تفسیری و روشهای کیفی غالب میباشند.
تأثیر دیدگاههای معرفتشناسی بر روش تحقیق در علوم رفتاری، به ویژه در علوم تربیتی بسیار آشکار است. انتخاب نوع مسئله، نحوه صورتبندی فرضیهها، طراحی ابزار گردآوری دادهها، شیوه تحلیل و حتی نحوه تبیین یافتهها همگی تحت تأثیر مبانی معرفتشناختی قرار دارند.
بنابراین، پژوهشگر علوم رفتاری برای دستیابی به نتایج معتبر و معنادار، ناگزیر است جایگاه خود را نسبت به معرفتشناسی مشخص کند و آگاهانه روشها و ابزارهای پژوهشی را برگزیند.