دانلود ppt پاورپوینت ژئومورفولوژی و اقلیم ایران کمیاب و عالی

مقدمه بر مباحث ژئومورفولوژی و اقلیم ایران نشان می‌دهد که این دو حوزه به شدت به هم وابسته‌اند و مطالعه هر یک بدون دیگری ناقص خواهد بود. درک صحیح از تحولات زمین‌ساختی و تأثیرات آب و هوایی بر شکل‌گیری عوارض سطحی، کلید فهم ویژگی‌های فیزیکی کشور است.

پوسته نازک اقیانوسی در برخی رفتارهای تکتونیکی به زیر پوسته ضخیم قاره‌ای رانده شده است که فرآیندی شناخته شده به عنوان فرورانش محسوب می‌شود. این پدیده زمین‌ساختی عامل اصلی تشکیل قوس‌های آتشفشانی و زون‌های کوه‌زایی فعال است.

ایران در بخش میانی کمربند آلپ هیمالیا واقع شده و در شمال با پلتفرم تورانی و در جنوب غرب با پلتفرم عربی همسایه است. این قرارگیری محیطی، دینامیک زمین‌ساختی منطقه را تعریف می‌کند.

مورفولوژی کنونی ایران ترکیبی از حوضه‌های داخلی است که توسط ارتفاعات مرتفع از یکدیگر جدا شده‌اند. این جدایی‌ها از طریق رشته‌کوه‌ها مسیرهای آبی و اقلیمی را نیز تحت تأثیر قرار داده‌اند.

رشته‌کوه‌های زاگرس به صورت یک قوس بزرگ کوهستانی از شمال غرب تا جنوب شرق کشور امتداد یافته و نقش مهمی در تقسیم‌بندی‌های اقلیمی و زمین‌شناختی دارند. تأثیر این کوه‌ها بر الگوهای بارش محلی مشهود است.

حرکات فشاری ناشی از برخورد توده سخت شده توران و مقاومت ایران مرکزی، موجب پدید آمدن رشته‌کوه‌های آذربایجان، البرز و خراسان شده است. این توده‌های سخت، ساختار اصلی ارتفاعات شمال و شرق را شکل داده‌اند.

وسعت، ارتفاع، جهت ناهمواری و موقعیت‌های ریاضی و نسبی قلمروهای ایران، ویژگی‌های ژئومورفولوژیک آن را تعیین می‌کنند و در تحلیل کلی ژئومورفولوژی و اقلیم ایران اهمیت دارند.

بیش از هفتاد درصد از سرزمین ایران ارتفاعی بالاتر از هزار متر دارد که نشان‌دهنده ماهیت عمدتاً کوهستانی و مرتفع بودن کشور است. این ارتفاعات تأثیر مستقیم بر الگوهای آب و هوایی دارند.

با وجود این ارتفاعات، حدود هفتاد و پنج درصد از اراضی را سطوح صاف و هموار با شیب بین صفر تا پانزده درصد تشکیل می‌دهند که بیشتر در دشت‌ها و حوضه‌های رسوبی داخلی قرار گرفته‌اند.

رودخانه‌های شمال و جنوب کشور به دلیل اختلاف ارتفاع زیاد بین سرچشمه تا مصب، نسبت به جریان‌های مرکزی، انرژی فرسایشی بیشتری دارند و دامنه‌های وسیع‌تری را شکل می‌دهند.

در داخل فلات ایران، وسیع‌ترین دشت‌ها در مرکز و شرق آن قرار گرفته‌اند که عمدتاً تحت تأثیر شرایط خشک و نیمه خشک قرار دارند. این دشت‌ها بستری برای تجمع رسوبات کواترنر بوده‌اند.

اثرات گسترده کوه‌ها و جهت‌گیری رشته‌کوه‌های زاگرس و البرز سبب پیدایش تنوعات گسترده اقلیمی در ایران شده است. این تنوع اقلیمی خود تعیین کننده نوع فرسایش است.

چهره متنوع اقلیمی ایران عامل پیدایش مناطق کاملاً متفاوتی از نظر شرایط تخریبی و سیستم‌های فرسایش و شکل‌یابی نهایی سطوح مورفیک است. این گوناگونی، ژئومورفولوژی منطقه را پیچیده می‌سازد.

استقرار ایران بین عرض‌های جغرافیایی بیست و پنج تا چهل درجه، باعث استقرار سیستم‌های پرفشار حاره‌ای و در نتیجه پیدایش و گسترش بیابان‌ها در ایران شده است. این عامل اقلیمی بر فرسایش بادی مسلط است.

تحولات اقلیمی دوران چهارم، که اثرات یخچال‌شناسی آن در ایران مشاهده می‌شود، همزمان با تحولات تکتونیکی زمین‌ساختی بوده و به طور مشترک بر چهره کنونی کشور تأثیر گذاشته‌اند.

مطالعات یخچال‌شناسی نشان می‌دهد که حداقل چهار مرحله سرد یا بارانی برای ایران قابل قبول است که جدیدترین تحولات آن مربوط به یخبندان‌های دوره وورم بوده است. این تغییرات بر سطوح تخریبی اثر گذاشته‌اند.

تأثیرات نوسانات اقلیمی کواترنر سبب تغییر شرایط فرسایش رودخانه‌ای و شکل‌گیری پادگانه‌های رودخانه‌ای در نقاط مختلف شده است، که این خود شواهدی از ارتباط تنگاتنگ ژئومورفولوژی و اقلیم ایران است.