دانلود ppt پاورپوینت اصول، روش‌ها و مراحل پژوهش در عمل (اقدام پژوهی) کمیاب

اصول، روش‌ها و مراحل پژوهش در عمل (اقدام پژوهی) فرایندی است که به افراد کمک می‌کند تا مسائل و چالش‌های موجود در محیط کار یا زندگی خود را به شکلی نظام‌مند شناسایی، بررسی و حل کنند.

مرحله اول در پژوهش در عمل (Action Research)، تشخیص مسئله موجود در محیط کار یا زندگی است. در این مرحله، پژوهشگر باید به دقت به محیط اطراف خود توجه کند و مسائلی را که نیاز به بهبود دارند شناسایی کند.

انتخاب موضوع باید متناسب با علاقه پژوهشگر باشد تا انگیزه کافی برای انجام تحقیق وجود داشته باشد. همچنین، موضوع باید متناسب با فرصت محقق باشد، به این معنا که امکانات و منابع لازم برای انجام تحقیق در دسترس باشند.

موضوع پژوهش باید محدود شود تا پژوهشگر بتواند به طور دقیق و عمیق به بررسی آن بپردازد. به عنوان مثال، به جای بررسی کلی “مشکلات آموزشی”، بهتر است موضوع را به “علل افت تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی” محدود کرد.

به عنوان مثال، یک پژوهشگر ممکن است متوجه شود که دانش‌آموزان در درک مفاهیم انتزاعی مشکل دارند. کار عملی شما پژوهنده گرامی در مرحله اول، این است که این مسئله را به دقت تعریف کنید و مشخص کنید که چه عواملی در بروز آن نقش دارند. خلاصه جلسه اول باید شامل تعریف دقیق مسئله و تعیین اهداف پژوهش باشد.

توصیف مسئله باید به گونه‌ای باشد که ابعاد مختلف آن روشن شود. پژوهشگر باید توضیح دهد که مسئله چیست، چه کسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و چه پیامدهایی دارد.

به عنوان نمونه، برای توصیف مسئله‌ی “افت تحصیلی دانش‌آموزان در درس ریاضی”، می‌توان به این نکات اشاره کرد: کاهش نمرات ریاضی، بی‌علاقگی دانش‌آموزان به درس ریاضی، و تأثیر منفی این مسئله بر پیشرفت تحصیلی آن‌ها در سایر دروس. کار عملی شما پژوهنده گرامی در مرحله دوم، جمع‌آوری اطلاعات بیشتر در مورد مسئله و بررسی عوامل مرتبط با آن است.

مرحله سوم، جمع‌آوری اطلاعات بیشتر برای تشخیص بهتر مسئله است. در این مرحله، پژوهشگر باید از روش‌های مختلفی مانند مصاحبه، مشاهده و بررسی اسناد و مدارک برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده کند.

مصاحبه یکی از روش‌های مهم جمع‌آوری اطلاعات است. پژوهشگر می‌تواند با دانش‌آموزان، معلمان، والدین و سایر افراد مرتبط با مسئله مصاحبه کند و نظرات و دیدگاه‌های آن‌ها را جویا شود.

برای نمونه، در مثال ۱، پژوهشگر می‌تواند با دانش‌آموزانی که در درس ریاضی مشکل دارند مصاحبه کند و از آن‌ها بپرسد که چه عواملی باعث می‌شود که در این درس موفق نباشند. در مثال ۲، پژوهشگر می‌تواند با معلم ریاضی مصاحبه کند و از او بپرسد که به نظر او چه عواملی در افت تحصیلی دانش‌آموزان نقش دارند. مثال ۳ می‌تواند مصاحبه با والدین باشد و مثال ۶ بررسی نمرات و آزمون ها.

یک نمونه برای مرحله‌ی سوم، می‌تواند بررسی نمرات دانش‌آموزان در طول یک سال تحصیلی باشد. کار عملی شما پژوهنده گرامی در مرحله سوم، این است که اطلاعات جمع‌آوری شده را تحلیل کنید و الگوها و روندهایی را که ممکن است به تشخیص مسئله کمک کنند شناسایی نمایید.

مرحله چهارم، شناسایی مهم‌ترین عوامل موثر در ایجاد مسئله است. در این مرحله، پژوهشگر باید با توجه به اطلاعات جمع‌آوری شده، عواملی را که بیشترین تأثیر را بر بروز مسئله دارند شناسایی کند.

خلاصه جلسات و مراحل قبلی پژوهش در عمل (Action Research) به پژوهشگر کمک می‌کند تا دیدگاه جامعی نسبت به مسئله پیدا کند و بتواند عوامل موثر را به درستی شناسایی نماید. علت‌یابی مسئله از نگاه خود معلم و عوامل موثر بر ایجاد مسئله از دیدگاه صاحبنظران می‌تواند به پژوهشگر کمک کند تا ابعاد مختلف مسئله را درک کند.

تفکیک عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی و مدرسه‌ای، و اجتماعی می‌تواند به پژوهشگر کمک کند تا عوامل موثر را به طور دقیق‌تر شناسایی کند. توجه به الگوها و شیوه‌های علت‌یابی نیز می‌تواند در این مرحله مفید باشد.

شیوه ترسیم عوامل و شیوه ریشه‌یابی عوامل، ابزارهایی هستند که به پژوهشگر کمک می‌کنند تا عوامل موثر را به صورت بصری و ساختارمند نمایش دهد. الگوی پرسشی (۶ پرسش اساسی) نیز می‌تواند به پژوهشگر کمک کند تا سوالات کلیدی را مطرح کند و به دنبال پاسخ‌های مناسب بگردد. کار عملی شما معلم گرامی در مرحله چهارم، این است که عوامل موثر را به دقت شناسایی کنید و اولویت‌بندی نمایید.

مرحله پنجم، «تفکر» و «جستجو» برای پیدا کردن «راه حل مناسب» است. در این مرحله، پژوهشگر باید با استفاده از خلاقیت و نوآوری، راه حل‌هایی را برای حل مسئله پیدا کند.

یک نمونه برای مرحله پنجم، می‌تواند ارائه چند راه حل مختلف برای بهبود نمرات ریاضی دانش‌آموزان باشد، مانند استفاده از روش‌های تدریس فعال، ارائه تمرین‌های بیشتر، و برگزاری کلاس‌های تقویتی. کار عملی شما معلم گرامی در مرحله پنجم، این است که راه حل‌های پیشنهادی را ارزیابی کنید و بهترین آن‌ها را انتخاب نمایید.

مرحله ششم، اجرای راه حل با ذکر جزئیات و چگونگی اجرا است. در این مرحله، پژوهشگر باید راه حل انتخابی را به طور دقیق و با ذکر جزئیات اجرا کند. نکته مهم در این مرحله، ثبت دقیق فعالیت‌ها و نتایج به دست آمده است.

تهیه جدول زمانبندی اجرا می‌تواند به پژوهشگر کمک کند تا فعالیت‌ها را به طور منظم و برنامه‌ریزی‌شده انجام دهد. یک نمونه برای مرحله ششم، می‌تواند اجرای یک برنامه آموزشی جدید برای دانش‌آموزان باشد.

برای مثال، تغییر در گرایش دینی دانش‌آموزان یا اصلاح رفتار دینی دانش‌آموزان می‌تواند از طریق اجرای برنامه‌های فرهنگی و مذهبی مناسب انجام شود. کار عملی شما پژوهنده گرامی در مرحله ششم، این است که راه حل را به طور کامل و دقیق اجرا کنید و نتایج آن را ثبت نمایید.

مرحله هفتم، ارزیابی از میزان تاثیرگذاری راه حل اجرا شده است. در این مرحله، پژوهشگر باید با استفاده از روش‌های مختلف، میزان تاثیرگذاری راه حل اجرا شده را ارزیابی کند. یک نمونه برای مرحله هفتم، می‌تواند مقایسه نمرات دانش‌آموزان قبل و بعد از اجرای برنامه آموزشی جدید باشد. کار عملی شما پژوهنده گرامی در مرحله هفتم، این است که نتایج ارزیابی را تحلیل کنید و مشخص کن